
Claude Skills by aydincan
github.com/aydincanBir normun nereden bağlayıcılık aldığı, üst norma aykırı alt normun akıbeti veya geçerlilik-meşruiyet ayrımı tartışıldığında; Kelsen ve Hart çizgisinde norm geçerliliğini Türk norm hiyerarşisine bağlamak için kullanın.
Lafzen açık kuralın uygulamada nasıl farklı sonuç verdiği, içtihat istikrarsızlığı veya yargıcın takdirini etkileyen kurum-dışı etkenler tartışıldığında; Amerikan/İskandinav realizmi ve menfaatler içtihadı çerçevesinde kullanın.
Bir kuralın emredici mi yedek mi olduğu, kural-istisna ilişkisi, normun zaman (geçmişe etki) ve yer bakımından uygulanması veya çatışan iki normun hangisinin önce geleceği belirlenmek istendiğinde kullanın.
Hukuk felsefesi ile genel teorinin temel kavramlarını (norm, geçerlilik, meşruiyet, hak, yaptırım, kaynak) ve ekol haritasını netleştirmek; bir teorik soruyu doğru kategoriye yerleştirip pozitif hukuka bağlamak gerektiğinde kullanın.
Bir normun anlamı tartışmalıyken ya da hiç norm yokken (kanun boşluğu); lafzî-sistematik-tarihsel-amaçsal yorum, kıyas, a contrario ve TMK m.1 çerçevesinde hâkimin hukuk yaratması yöntemini uygulamak gerektiğinde kullanın.
Bir kanun hükmü temel hak ve özgürlükleri etkilediğinde ya da birden çok okumaya açık olduğunda; hükmü Anayasa ve AİHS ile uyumlu biçimde yorumlamak ve gerekirse itiraz/başvuru yolunu değerlendirmek için kullanılır.
Lafzen haklı görünen bir talep ya da savunma somut olayda hakkaniyete aykırı düştüğünde; çelişkili davranış, hakkın geç kullanılması veya menfaat dengesizliği iddiası gündeme geldiğinde TMK m.2 süzgecini uygulamak için kullanılır.
Hukuk Metodolojisi ve Yorum eklentisine giriş, hızlı triyaj ve iş akışı yönlendirmesi. Rol, hedef, süre, belge, risk ve istenen çıktıyı sorar; bu eklentideki uygun uzman becerileri önerir ve net bir çalışma planına bağlar. Bağlam yazısı olmadan belge yüklendiğinde bağımsız tepki verir: materyali sınıflar, süre/aciliyet taraması yapar, uygun uzman beceriye yönlendirir ya da tek bir belirleyici soru sorar.
Bir hukuki analizi okunaklı, izlenebilir ve gerekçeli bir metne dökmek gerektiğinde; mütalaa, layiha gerekçesi ya da hukuki görüşün argüman mimarisini kurmak için kullanılır.
Bir hukuki görüşü yargı kararlarıyla desteklemek ya da güncel içtihat eğilimini saptamak gerektiğinde; karara ulaşma, bağlayıcılık derecesini tartma ve emsal olarak kullanma için kullanılır.
Olaya uygulanacak açık bir kural bulunamadığında ya da var olan kural amacına aykırı biçimde eksik kaldığında; boşluğun türünü belirleyip TMK m.1/2-3 uyarınca kural kurmak için kullanılır.
İki olayın benzerliği nedeniyle bir kuralın taşınıp taşınmayacağı, ya da kuralın yalnızca metindeki hâlle sınırlı olup olmadığı tartışıldığında mantıksal yorum argümanlarını doğru seçmek için kullanılır.
Aynı olaya birden fazla kural uygulanabiliyor ve bunlar farklı sonuçlar veriyorsa; özel-genel, önceki-sonraki, üst-alt norm çatışmasını ve Anayasa/AİHS üstünlüğünü çözmek için kullanılır.
Eldeki maddi olayın bir norma uyup uymadığını adım adım göstermek gerektiğinde; vakıaları norm unsurlarına yerleştirip gerekçeli bir hukuki sonuca varmak için kullanılır.
Bir sözleşme maddesinin ya da irade beyanının anlamı taraflar arasında çekişmeliyse; lafza mı gerçek ortak iradeye mi üstünlük verileceğini ve boşlukların nasıl doldurulacağını çözmek için kullanılır.
Bir kanun hükmünün ne anlama geldiği tartışmalı olduğunda; lafzı belirsiz, çok anlamlı ya da amacıyla çatışır göründüğünde dört yorum yöntemini sırayla uygulamak için kullanılır.
Olay eski yürürlükteyken doğmuş ama yeni bir kanun çıkmışsa ya da kanun değişikliği devam eden ilişkileri etkiliyorsa; hangi kanunun uygulanacağını ve geçmişe etki sorununu çözmek için kullanılır.
Davalı vekili olarak cevap dilekçesi (HMK m.126-129) hazırlarken itiraz, inkâr, def'i ve ilk itirazları doğru kanala koymak; cevaba cevap (replik) ve ikinci cevap (düplik) aşamasında genişletme yasağını yönetmek için.
HMK m.119'a uygun, zorunlu unsurları eksiksiz bir dava dilekçesi taslamak; vakıa-hukuki sebep-talep sonucu yapısını kurmak, delilleri vakıalarla bağlamak ve eksik unsurlardan doğan reddi önlemek için.
Bir uyuşmazlıkta dava açmadan önce zorunlu (dava şartı) arabuluculuğa başvurulması gerekip gerekmediğini saptamak; ticari, iş, tüketici ve genişleyen kapsam, son tutanak ve dava şartı eksikliğinin sonucu için.
Bir davanın esastan görülmeden usulden reddedilip reddedilemeyeceğini, dava şartı eksikliği mi yoksa ilk itiraz mı söz konusu olduğunu tespit etmek; husumet, hukuki yarar, derdestlik, kesin hüküm, yetki itirazı gibi başlıkları taramak için.
Hukuk Muhakemesi (HMK) eklentisine giriş, hızlı triyaj ve iş akışı yönlendirmesi. Rol, hedef, süre, belge, risk ve istenen çıktıyı sorar; bu eklentideki uygun uzman becerileri önerir ve net bir çalışma planına bağlar. Bağlam yazısı olmadan belge yüklendiğinde bağımsız tepki verir: materyali sınıflar, süre/aciliyet taraması yapar, uygun uzman beceriye yönlendirir ya da tek bir belirleyici soru sorar.
Davanın hangi mahkemede (sulh hukuk, asliye hukuk, tüketici, iş, ticaret, aile, kadastro) ve hangi yer mahkemesinde açılacağını belirlemek; kesin yetki halleri, yetki sözleşmesi ve görevsizlik/yetkisizlik kararı sonrası dosyanın akıbeti için.
Dava açılmadan veya yargılama sırasında bir hakkın güvence altına alınması (HMK m.389-399) ya da kaybolma riski olan delilin tespiti (m.400-405) gerektiğinde; teminat, itiraz ve tedbirin uygulanması süreçleri için.
Talep sonucunu, vakıaları veya tarafı sonradan değiştirmek/genişletmek gerektiğinde ıslah (HMK m.176-182), karşı tarafın muvafakati ve genişletme yasağının (m.141) sınırlarını yönetmek; özellikle belirsiz alacakta artırım stratejisi için.
Hangi vakıayı kimin, hangi delille ispatlayacağını planlamak; senetle ispat zorunluluğu, kesin/takdiri delil ayrımı, ikrar-yemin-tanık-bilirkişi-keşif rejimini doğru kurmak gerektiğinde başvurulur.
Verilen hükme karşı istinaf (HMK m.341-360) veya temyiz (m.361-373) yoluna başvururken kesinlik sınırını, başvuru süresini, istinaf sebeplerini ve yeni delil/duruşma rejimini değerlendirmek; başvuru dilekçesi hazırlamak için.
Bir hukuk davasının HMK'daki bütün iskeletini (yargı yolu, dava şartı, dilekçeler, ön inceleme, tahkikat, hüküm, kanun yolu) tanımak ve dosyayı doğru aşamaya yerleştirmek gerektiğinde; usulün hangi adımında olunduğu belirsizse başvurulur.
Cevap, istinaf, temyiz, ıslah, görevsizlik gönderme gibi usul sürelerini ve maddi hukuk zamanaşımı/hak düşürücü sürelerini doğru hesaplamak; adli tatil, tebligat ve tatil günü etkisini dikkate almak için.
Maddi vakıayı hukuk kuralının soyut şartlarına tek tek yerleştirerek gerekçeli ara sonuç üretmek gerektiğinde kullanılır; mütalaanın hukuki değerlendirme bölümünün çekirdek yöntemidir.
Mütalaa hazırlamadan önce çıkar çatışması, sır saklama ve bilimsel mütalaa veren akademisyen/uzmanın tarafsızlık yükümlülüğünü denetlemek gerektiğinde kullanılır; mütalaanın kabul edilebilirliğini ve güvenilirliğini korur.
Hukuki Mütalaa ve Görüş Yazımı eklentisine giriş, hızlı triyaj ve iş akışı yönlendirmesi. Rol, hedef, süre, belge, risk ve istenen çıktıyı sorar; bu eklentideki uygun uzman becerileri önerir ve net bir çalışma planına bağlar. Bağlam yazısı olmadan belge yüklendiğinde bağımsız tepki verir: materyali sınıflar, süre/aciliyet taraması yapar, uygun uzman beceriye yönlendirir ya da tek bir belirleyici soru sorar.
Mütalaa konusu uyuşmazlığın hangi yargı koluna, hangi görevli ve yetkili mahkemeye ait olduğunu, varsa zorunlu ön başvuru yolunu belirlemek gerektiğinde kullanılır; dava stratejisinin ilk kapısıdır.
Karmaşık bir uyuşmazlığı cevaplanabilir alt hukuki sorulara bölmek, doğru hukuk dalı ve normları belirleyip değerlendirme sırasını kurmak gerektiğinde kullanılır; mütalaanın yol haritasını oluşturur.
Mütalaadaki hukuki görüşü Yargıtay/Danıştay/AYM içtihadı ve doktrinle desteklemek, içtihat eğilimini ve istikrar durumunu değerlendirmek gerektiğinde kullanılır; katı atıf hijyeniyle çalışır.
Mütalaadaki vakıaların hangi tarafça ve hangi delillerle ispatlanması gerektiğini, mevcut delil durumunda olası sonucu değerlendirmek gerektiğinde kullanılır; hukuki görüşün gerçekçilik sınamasıdır.
Hukuki görüşün tarafsız, gerekçeli ve ikna edici biçimde yazılmasını, olasılık dilinin ve atıf düzeninin doğru kullanılmasını sağlamak gerektiğinde kullanılır; mütalaayı dava dilekçesi üslubundan ayırır.
Bir hukuki görüş veya mütalaa hazırlanması istendiğinde işin türünü (dava içi uzman görüşü, danışmanlık görüşü, kurumsal risk mütalaası) belirleyip iskeletini kurmak için kullanılır; mütalaanın dava dilekçesi ve bilirkişi raporundan farkını netleştirir.
Dağınık belge, beyan ve yazışmalardan mütalaanın dayanacağı çelişmesiz maddi vakıa çekirdeğini ayıklamak, tartışmalı ve eksik noktaları işaretlemek gerektiğinde kullanılır; hukuki değerlendirme öncesi zorunlu adımdır.
Hukuki değerlendirmeden çıkan riskleri olasılık ve etki ekseninde haritalandırıp somut, sıralı eylem önerileri üretmek gerektiğinde kullanılır; mütalaayı uygulanabilir kılan bölümdür.
Birden fazla hukuki yorum veya yol mümkün olduğunda her seçeneği lehte-aleyhte tartıp olasılık diliyle gerekçeli bir nihai kanaat oluşturmak gerektiğinde kullanılır; mütalaanın sonuç bölümünü üretir.
Mütalaa konusu talebin zamanaşımı, hak düşürücü süre veya dava/başvuru süresi yönünden hâlâ kullanılabilir olup olmadığını denetlemek gerektiğinde kullanılır; her mütalaada zorunlu bir kontrol noktasıdır.
Hakkında takip başlatılan borçlu için savunma haritası kurmak, taahhüt-mal beyanı yükümlülüklerini ve İİK'nın icra suçlarını (taahhüdü ihlal, mal kaçırma) değerlendirmek; ödeme/yapılandırma ve uzlaşma seçeneklerini tartmak için kullanılır.
İcra ve İflas Hukuku eklentisine giriş, hızlı triyaj ve iş akışı yönlendirmesi. Rol, hedef, süre, belge, risk ve istenen çıktıyı sorar; bu eklentideki uygun uzman becerileri önerir ve net bir çalışma planına bağlar. Bağlam yazısı olmadan belge yüklendiğinde bağımsız tepki verir: materyali sınıflar, süre/aciliyet taraması yapar, uygun uzman beceriye yönlendirir ya da tek bir belirleyici soru sorar.
Takip kesinleştikten sonra mal/alacak/maaş haczi yapmak, kıymet takdirine itiraz etmek ve taşınır-taşınmaz satış (açık artırma) sürecini yürütmek gerektiğinde; haciz kapsamı, hacizli malların satışı ve ihale şikâyeti için kullanılır.
Borçlunun iflasını istemek (takipli/doğrudan iflas), iflas davasını yürütmek, iflasın açılmasının sonuçlarını ve masanın tasfiyesini yönetmek gerektiğinde; tacirin iflası, alacak kaydı ve sıra cetveli için kullanılır.
Mahkeme ilamı veya ilam niteliğindeki belgeye dayalı takip yapmak, para dışı edimlerin (teslim, tahliye, çocuk teslimi) cebrî icrasını yürütmek ve icranın geri bırakılması ya da istinaf/temyizde tehir-i icra talep etmek için kullanılır.
Genel haciz yoluyla ilamsız takip başlatmak, ödeme emrine itiraz etmek ya da gelen itiraza karşı strateji kurmak gerektiğinde; takip talebi, ödeme emri, itiraz türleri ve takibin durması-kesinleşmesi için kullanılır.
Hacizli malın borçluya değil üçüncü kişiye ait olduğu iddiası (istihkak) ya da başka alacaklının hacze iştiraki gündeme geldiğinde; istihkak prosedürü, ispat yükü, mülkiyet karinesi ve sıraya katılma için kullanılır.
Ödeme emrine itiraz nedeniyle duran takipte hangi davanın açılacağına karar vermek; itirazın iptali, itirazın kaldırılması veya menfi tespit-istirdat davasını kurgulamak ve icra inkâr/kötüniyet tazminatını değerlendirmek için kullanılır.