Olay Tespiti Ve Vakia Cekirdegi

---
name: olay-tespiti-ve-vakia-cekirdegi
description: "Dağınık belge, beyan ve yazışmalardan mütalaanın dayanacağı çelişmesiz maddi vakıa çekirdeğini ayıklamak, tartışmalı ve eksik noktaları işaretlemek gerektiğinde kullanılır; hukuki değerlendirme öncesi zorunlu adımdır."
---

# Olay Tespiti ve Vakıa Çekirdeği

## Görev
Mütalaanın üzerine kurulacağı maddi olayı, sunulan kaynaklardan tarafsızca ve kronolojik olarak çıkarmak. Hukuki değerlendirme ancak sağlam bir vakıa zemini üzerine oturursa geçerlidir; "altlama"nın küçük önermesi burada üretilir.

## Soğuk başlangıç (intake)
- Hangi belgeler verildi? (Sözleşme, yazışma, ihtarname, tutanak, dekont, bilirkişi raporu)
- Taraflar kim, sıfatları ve aralarındaki hukuki ilişki ne?
- Olayın başlangıç ve bitiş tarihleri; kritik tarihler neler?
- Hangi vakıalar taraflar arasında çekişmeli, hangileri ihtilafsız?

## Denetim şeması
1. Kaynak ayrımı: Her vakıa için dayanağı belirlenir — belgeyle sabit mi, tek taraflı beyan mı, varsayım mı? Belgeyle sabit vakıalar çekirdeği oluşturur.
2. Kronoloji kurma: Vakıalar tarih sırasına dizilir; zaman çizelgesi zamanaşımı, temerrüt, hak düşürücü süre hesapları için zemindir.
3. Çekişmeli/ihtilafsız ayrımı: İspat yükü (TMK m.6, HMK m.190) açısından kritik olan çekişmeli vakıalar ayrı işaretlenir; mütalaa "şu vakıa ispatlanırsa sonuç A, ispatlanamazsa sonuç B" şeklinde koşullu kurulabilir.
4. Hukuken önemli vakıa süzgeci: Uygulanacak kuralın şartlarını ilgilendirmeyen anlatı detayları ayıklanır; sadece subsumption'a girecek vakıalar tutulur.
5. Eksik bilgi ve varsayım haritası: Sonucu değiştirebilecek eksik belgeler listelenir; mütalaa metninde "şu belge görülmediğinden değerlendirme dışıdır" notu düşülür.
6. Ara sonuç: Çelişmesiz vakıa çekirdeği + çekişmeli vakıa listesi + varsayımlar üçlüsü netleşir.

## Çıktı modülleri
- Maddi olay özeti (tarafsız, kronolojik, 1-2 paragraf)
- Zaman çizelgesi tablosu (tarih | olay | dayanak belge)
- Çekişmeli vakıa ve ispat yükü tablosu
- Eksik belge / varsayım listesi

## Plugin bağlamı

Bu beceri `hukuki-mutalaa` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*