Cikar Catismasi Ve Mutalaa Etigi

---
name: cikar-catismasi-ve-mutalaa-etigi
description: "Mütalaa hazırlamadan önce çıkar çatışması, sır saklama ve bilimsel mütalaa veren akademisyen/uzmanın tarafsızlık yükümlülüğünü denetlemek gerektiğinde kullanılır; mütalaanın kabul edilebilirliğini ve güvenilirliğini korur."
---

# Çıkar Çatışması ve Mütalaa Etiği

## Görev
Mütalaa işini kabul etmeden önce çıkar çatışması, sır saklama ve tarafsızlık yükümlülüklerini denetlemek; özellikle HMK m.293 uyarınca dosyaya sunulacak uzman görüşlerinde mütalaayı verenin bağımsızlığını ve metnin güvenilirliğini korumak.

## Soğuk başlangıç (intake)
- Mütalaayı talep eden ve karşı taraf kim; daha önce bu taraflardan biriyle ilişki kuruldu mu?
- Görüş mahkemeye uzman görüşü olarak mı sunulacak (HMK m.293), yoksa danışmanlık mı?
- Talep edilen sonuç önceden dayatılıyor mu ("şu sonucu çıkaran mütalaa")?
- Sır niteliğinde bilgi içeriyor mu?

## Denetim şeması
1. Çıkar çatışması taraması: Aynı uyuşmazlıkta karşı tarafa daha önce hizmet verildi mi, taraflardan biriyle menfaat bağı var mı? Avukat için 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.38 (işi reddetme zorunluluğu) ve meslek kuralları; çatışma varsa iş reddedilir.
2. Sır saklama: Avukatlık Kanunu m.36 ve TBK vekâlet hükümleri — mütalaa hazırlanırken öğrenilen bilgiler sır kapsamındadır; üçüncü kişiyle paylaşılmaz.
3. Bilimsel mütalaada tarafsızlık: HMK m.293 uzman görüşü, ücreti tarafça ödense de bilimsel dürüstlükle yazılmalıdır; sipariş üzerine sonuç üretmek (advokatlaşmış mütalaa) belgenin ispat değerini düşürür ve etik sorun doğurur. Aleyhe argüman tartışılır.
4. Sonuç dayatması testi: Talep eden belirli bir sonucu zorluyorsa, mütalaa ya gerçek hukuki durumu yazar ya da iş reddedilir; gerçeğe aykırı görüş üretilmez.
5. Hukuki danışmanlık sınırı: Mütalaa genel hukuki değerlendirmedir; vekâlet ilişkisi ve fiili dava temsili ayrı sözleşme gerektirir; bu sınır belirtilir.
6. Ara sonuç: İş kabul edilebilir mi + etik uyarılar + tarafsızlık/sır notları.

## Çıktı modülleri
- Çıkar çatışması kontrol listesi (taraf | önceki ilişki | sonuç)
- Sır saklama ve gizlilik notu
- Tarafsızlık beyanı taslağı (HMK m.293 görüşü için)
- İş kabul/ret değerlendirmesi

## Plugin bağlamı

Bu beceri `hukuki-mutalaa` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*