Geo Meta

---
name: geo-meta
description: "Metadata voor geodata: ISO 19115/19119, CSW, NGR (Nationaal Georegister), DCAT-AP-NL, MDTO, SHACL-validatie. Metadata publiceren en geodata-catalogi."
model: sonnet
allowed-tools:
  - Bash(gh api *)
  - Bash(curl -s *)
  - WebFetch(*)
metadata:
  created-with-ai: "true"
  created-with-model: claude-opus-4-20250514
  created-date: "2025-02-22"
  status: concept
---

> **CONCEPT — Let op:** Deze skill is geen officieel product van Geonovum. De beschrijvingen zijn informatieve samenvattingen — niet de officiële standaarden zelf. De definities op [forumstandaardisatie.nl](https://www.forumstandaardisatie.nl/open-standaarden) en [Geonovum](https://www.geonovum.nl) zijn altijd leidend. Overheidsorganisaties die generatieve AI inzetten dienen te voldoen aan het [Overheidsbreed standpunt voor de inzet van generatieve AI](https://open.overheid.nl/documenten/bc03ce31-0cf1-4946-9c94-e934a62ebe73/file). Zie [DISCLAIMER.md](../../DISCLAIMER.md) en onze [verantwoording](https://github.com/developer-overheid-nl/skills-marketplace/blob/main/docs/verantwoording.md).

# Metadata voor Geodata

**Agent-instructie:** Deze skill helpt bij het opstellen, publiceren en valideren van metadata conform het Nederlands profiel op ISO 19115/19119. Gebruik de CSW-voorbeelden voor het doorzoeken van het NGR. Metadata (ISO 19115/19119) is verplicht onder ['pas-toe-of-leg-uit'](https://www.forumstandaardisatie.nl/open-standaarden/geo-standaarden) van het Forum Standaardisatie.

Metadata beschrijft geodata en -services zodat ze vindbaar, bruikbaar en beoordeelbaar zijn. Het [Nationaal Georegister (NGR)](https://www.nationaalgeoregister.nl/) is het centrale portaal voor het zoeken en publiceren van metadata over Nederlandse geodatasets en -services. Geonovum beheert het [Nederlands profiel op ISO 19115/19119](https://docs.geostandaarden.nl/md/mdprofiel-iso19115/) als basis voor alle metadata.

## Standaarden Overzicht

| Standaard | Type | Doel | Forum status |
|-----------|------|------|-------------|
| ISO 19115:2003/19115-1:2014 | Metadata | Beschrijving van datasets | Verplicht |
| ISO 19119:2005 | Metadata | Beschrijving van services | Verplicht |
| NL profiel ISO 19115 | Profiel | Nederlandse invulling van ISO 19115 | Verplicht |
| CSW 2.0.2 | Protocol | Catalogue Service for the Web — zoeken/harvesten | Geen eigen Forum status |
| DCAT-AP-NL | Vocabulaire | Data Catalog Vocabulary, geo-extensie via GeoDCAT-AP | Aanbevolen |
| MDTO | Metadata | Metagegevens Duurzaam Toegankelijke Overheidsinformatie (Nationaal Archief) | Gerelateerd |

## Repositories

| Repository | Beschrijving | Licentie |
|-----------|-------------|--------|
| [Geonovum/Metadata-ISO19115](https://github.com/Geonovum/Metadata-ISO19115) | Nederlands profiel op ISO 19115 voor geografie | [CC-BY-4.0](https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.en) |
| [Geonovum/Metadata-handreiking](https://github.com/Geonovum/Metadata-handreiking) | Handreiking voor metadata | [CC-BY-4.0](https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.en) |

## Nederlands Profiel ISO 19115

Het [Nederlands profiel](https://docs.geostandaarden.nl/md/mdprofiel-iso19115/) specificeert welke metadata-elementen verplicht, conditioneel of optioneel zijn voor Nederlandse geodatasets.

### Verplichte elementen (dataset)

| Element | XPath (vereenvoudigd) | Beschrijving |
|---------|----------------------|-------------|
| Titel | `identificationInfo/citation/title` | Naam van de dataset |
| Samenvatting | `identificationInfo/abstract` | Korte beschrijving |
| Datum | `identificationInfo/citation/date` | Publicatie-/revisiedatum |
| Verantwoordelijke organisatie | `identificationInfo/pointOfContact` | Naam, rol, contactinfo |
| Trefwoorden | `identificationInfo/descriptiveKeywords` | Minstens 1 trefwoord |
| Beperkingen | `identificationInfo/resourceConstraints` | Gebruikscondities |
| Ruimtelijk referentiesysteem | `referenceSystemInfo` | CRS (bijv. EPSG:28992) |
| Ruimtelijke resolutie | `identificationInfo/spatialResolution` | Schaalniveau of grondresolutie |
| Taal | `identificationInfo/language` | Taal van de dataset (dut/nld) |
| Onderwerp | `identificationInfo/topicCategory` | ISO-categorie |
| Omgrenzende rechthoek | `identificationInfo/extent/geographicElement` | Bbox van de dataset |
| Temporele dekking | `identificationInfo/extent/temporalElement` | Tijdsperiode |
| Distributie-informatie | `distributionInfo` | Toegang (URL, formaat) |
| Metadata-standaard | `metadataStandardName` | "ISO 19115" |
| Metadata-datum | `dateStamp` | Datum van metadata |
| Metadata-taal | `language` | dut of nld |

### Voorbeeld Metadata XML (NL profiel)

```xml
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<gmd:MD_Metadata
  xmlns:gmd="http://www.isotc211.org/2005/gmd"
  xmlns:gco="http://www.isotc211.org/2005/gco"
  xmlns:gml="http://www.opengis.net/gml/3.2">

  <gmd:language>
    <gmd:LanguageCode codeList="http://www.loc.gov/standards/iso639-2/"
      codeListValue="dut">Nederlands</gmd:LanguageCode>
  </gmd:language>

  <gmd:metadataStandardName>
    <gco:CharacterString>ISO 19115</gco:CharacterString>
  </gmd:metadataStandardName>
  <gmd:metadataStandardVersion>
    <gco:CharacterString>Nederlands metadata profiel op ISO 19115 voor geografie 2.1.0</gco:CharacterString>
  </gmd:metadataStandardVersion>

  <gmd:identificationInfo>
    <gmd:MD_DataIdentification>
      <gmd:citation>
        <gmd:CI_Citation>
          <gmd:title>
            <gco:CharacterString>Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG)</gco:CharacterString>
          </gmd:title>
          <gmd:date>
            <gmd:CI_Date>
              <gmd:date><gco:Date>2024-01-15</gco:Date></gmd:date>
              <gmd:dateType>
                <gmd:CI_DateTypeCode codeList="http://www.isotc211.org/2005/resources/codeList.xml#CI_DateTypeCode"
                  codeListValue="publication">publicatie</gmd:CI_DateTypeCode>
              </gmd:dateType>
            </gmd:CI_Date>
          </gmd:date>
        </gmd:CI_Citation>
      </gmd:citation>

      <gmd:abstract>
        <gco:CharacterString>De BAG bevat gegevens over alle adressen en gebouwen in Nederland.</gco:CharacterString>
      </gmd:abstract>

      <gmd:pointOfContact>
        <gmd:CI_ResponsibleParty>
          <gmd:organisationName>
            <gco:CharacterString>Kadaster</gco:CharacterString>
          </gmd:organisationName>
          <gmd:role>
            <gmd:CI_RoleCode codeList="http://www.isotc211.org/2005/resources/codeList.xml#CI_RoleCode"
              codeListValue="owner">eigenaar</gmd:CI_RoleCode>
          </gmd:role>
        </gmd:CI_ResponsibleParty>
      </gmd:pointOfContact>

      <gmd:descriptiveKeywords>
        <gmd:MD_Keywords>
          <gmd:keyword><gco:CharacterString>adressen</gco:CharacterString></gmd:keyword>
          <gmd:keyword><gco:CharacterString>gebouwen</gco:CharacterString></gmd:keyword>
        </gmd:MD_Keywords>
      </gmd:descriptiveKeywords>

      <gmd:extent>
        <gmd:EX_Extent>
          <gmd:geographicElement>
            <gmd:EX_GeographicBoundingBox>
              <gmd:westBoundLongitude><gco:Decimal>3.37</gco:Decimal></gmd:westBoundLongitude>
              <gmd:eastBoundLongitude><gco:Decimal>7.21</gco:Decimal></gmd:eastBoundLongitude>
              <gmd:southBoundLatitude><gco:Decimal>50.75</gco:Decimal></gmd:southBoundLatitude>
              <gmd:northBoundLatitude><gco:Decimal>53.47</gco:Decimal></gmd:northBoundLatitude>
            </gmd:EX_GeographicBoundingBox>
          </gmd:geographicElement>
        </gmd:EX_Extent>
      </gmd:extent>
    </gmd:MD_DataIdentification>
  </gmd:identificationInfo>
</gmd:MD_Metadata>
```

## CSW (Catalogue Service for the Web)

CSW is het OGC-protocol voor het zoeken en harvesten van metadata. Het NGR biedt een CSW-endpoint.

```bash
# CSW GetCapabilities — NGR
curl -s "https://www.nationaalgeoregister.nl/geonetwork/srv/dut/csw?\
service=CSW&request=GetCapabilities&version=2.0.2" | head -80

# CSW GetRecords — zoeken op trefwoord
curl -s "https://www.nationaalgeoregister.nl/geonetwork/srv/dut/csw?\
service=CSW&version=2.0.2&request=GetRecords&\
ElementSetName=summary&resultType=results&\
maxRecords=5&\
constraint=AnyText+like+%25bag%25&\
constraintLanguage=CQL_TEXT&\
outputSchema=http://www.isotc211.org/2005/gmd"

# CSW GetRecordById — specifiek record ophalen
curl -s "https://www.nationaalgeoregister.nl/geonetwork/srv/dut/csw?\
service=CSW&version=2.0.2&request=GetRecordById&\
ElementSetName=full&\
outputSchema=http://www.isotc211.org/2005/gmd&\
Id=aa3b5e6e-7baa-40c0-8972-3353e927ec2f"
```

### Python CSW-query

```python
from owslib.csw import CatalogueServiceWeb

# Verbinding met NGR
csw = CatalogueServiceWeb(
    "https://www.nationaalgeoregister.nl/geonetwork/srv/dut/csw"
)
print(f"Service: {csw.identification.title}")

# Zoeken op trefwoord
from owslib.fes import PropertyIsLike

query = PropertyIsLike("csw:AnyText", "%hoogtebestand%")
csw.getrecords2(constraints=[query], maxrecords=10)

for rec_id, rec in csw.records.items():
    print(f"  {rec.title}")
    print(f"    ID: {rec_id}")
    print(f"    Type: {rec.type}")
```

## DCAT voor Geodata

DCAT (Data Catalog Vocabulary) wordt steeds meer gebruikt naast ISO 19115. Het profiel GeoDCAT-AP biedt een mapping van ISO 19115 naar DCAT. DCAT-AP-NL is het Nederlandse profiel op DCAT-AP.

### Samenhang metadata standaarden

Er zijn drie metadata-standaarden die elk een eigen perspectief hebben:

| Standaard | Focus | Formaat | Doelgroep |
|-----------|-------|---------|-----------|
| ISO 19115/19119 | Geo-datasets en -services | XML | Geo-domein (NGR, INSPIRE) |
| DCAT-AP-NL | Datacatalogi, linked data | RDF | Data.overheid.nl, Europees dataportaal |
| MDTO | Duurzame toegankelijkheid overheidsinformatie | XML | Archivering (Archiefwet, Woo) |

Belangrijke verschillen: MDTO gaat uit van informatie-objecten en bestanden, terwijl DCAT en ISO 19115 werken met datasets en distributies. Meer informatie over de samenhang staat in de [Geonovum notitie over relaties metadata standaarden](https://www.geonovum.nl/geo-standaarden/metadataprofiel-dcat-ap-nl/relaties-verschillende-metadata-standaarden).

### Verhouding ISO 19115 en DCAT

| ISO 19115 element | DCAT property |
|-------------------|--------------|
| Titel | `dct:title` |
| Samenvatting | `dct:description` |
| Verantwoordelijke organisatie | `dct:publisher` |
| Trefwoorden | `dcat:keyword` |
| Datum (publicatie) | `dct:issued` |
| Distributie (URL) | `dcat:distribution` |
| Ruimtelijke dekking (bbox) | `dct:spatial` |
| Temporele dekking | `dct:temporal` |

## Veelvoorkomende Problemen

| Probleem | Oorzaak | Oplossing |
|----------|---------|-----------|
| Metadata wordt niet gevonden in NGR | Niet gepubliceerd of niet geharvest | Publiceer via NGR-editor of eigen CSW, wacht op harvest-cyclus |
| Validatiefout: ontbrekende elementen | Verplichte elementen niet ingevuld | Controleer NL profiel verplichte elementen (zie tabel) |
| Validatiefout: verkeerd datumformaat | Niet-ISO datum (YYYY-MM-DD) | Gebruik `<gco:Date>2024-01-15</gco:Date>` |
| Metadata niet zichtbaar voor INSPIRE | INSPIRE-trefwoorden ontbreken | Voeg INSPIRE thematrefwoord toe (GEMET thesaurus) |
| CSW retourneert 0 resultaten | Verkeerde CQL-syntax | Gebruik `AnyText like '%term%'` (procent-teken als wildcard) |
| Harvesting mislukt | Endpoint onbereikbaar of te traag | Controleer CSW-endpoint beschikbaarheid, timeout-instellingen |

## Publiceren in het NGR

Stappen om metadata te publiceren in het [Nationaal Georegister](https://www.nationaalgeoregister.nl/):

1. **Maak metadata** conform het NL profiel ISO 19115 (gebruik bovenstaand XML-sjabloon)
2. **Valideer** de metadata (zie reference.md voor validatietools)
3. **Publiceer** via:
   - Direct invoeren in de NGR-editor (webinterface)
   - Eigen CSW-endpoint aanbieden dat door NGR geharvest wordt
   - Uploaden via GeoNetwork REST API
4. **Controleer** of de metadata vindbaar is via CSW of de webinterface

## Cross-referenties

- Gebruik `/geo-api` voor de services waar deze metadata naar verwijst.
- Gebruik `/geo-inspire` voor INSPIRE-specifieke metadata-eisen.
- Gebruik `/geo-model` voor informatiemodellen waarnaar metadata kan verwijzen.

## Achtergrondinfo

Zie [reference.md](reference.md) voor de volledige lijst van metadata-elementen, validatieregels, en het NGR-publicatieworkflow in detail.