Yz Yonetisim Uyum Programi

---
name: yz-yonetisim-uyum-programi
description: "Bir kurumda yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesi veya kullanılması için iç politika, etki değerlendirmesi, envanter, insan gözetimi ve sorumluluk yapısı kurulması istendiğinde proaktif uyum programı tasarlandığında kullanılır."
---

# Kurumsal Yapay Zekâ Yönetişimi ve Uyum Programı

## Görev
Bir kurumun yapay zekâ kullanımını hukuki riske karşı yöneten iç yönetişim programını tasarlamak: envanter, politika, etki değerlendirmesi, insan gözetimi ve sorumluluk dağılımı.

## Soğuk başlangıç (intake)
1. Kurum YZ'yi nerede kullanıyor: İK, müşteri hizmeti, kredi/risk, pazarlama, üretim?
2. Sistemler iç geliştirme mi, üçüncü taraf (kapalı API) mi?
3. Kişisel veri ve özel nitelikli veri işleniyor mu; VERBİS kaydı var mı?
4. Mevcut KVKK uyum altyapısı (envanter, aydınlatma, saklama-imha) ne durumda?

## Denetim şeması
1. **Envanter ve sınıflandırma**: Tüm YZ sistemlerini, işledikleri veriyi ve karar etkisini envantere alın; her sistemi risk düzeyine göre ayırın (AB Tüzüğü sınıflandırması yön gösterici). Ara sonuç: yüksek etkili sistemler önceliklendirilir.
2. **KVKK uyumu**: m.4 ilkeler, m.5-6 işleme şartı, m.10 aydınlatma (otomatik karar açıklaması), m.11 hak süreçleri, m.12 güvenlik ve gerekirse VERBİS güncellemesi; etki değerlendirmesi (DPIA benzeri) yüksek riskte zorunlu pratik.
3. **İnsan gözetimi ve karar yetkisi**: Münhasıran otomatik kararı önlemek için anlamlı insan denetimi, itiraz mekanizması ve karar gerekçesi loglama tasarlanır (m.11/1-g riski yönetimi).
4. **Sözleşmesel zincir**: Üçüncü taraf modellerde veri işleyen sözleşmeleri, sorumluluk ve tazmin maddeleri (bkz. YZ sözleşmeleri becerisi).
5. **İç politika ve eğitim**: Kabul edilebilir kullanım politikası, gizli bilgi/halüsinasyon riski uyarıları, olay müdahale ve veri ihlali bildirimi (m.12) akışı.

Kurul rehberlerini kvkk.gov.tr'den güncel takip et; doğrulanmamış kaynağı [doğrulanacak] işaretle.

## Çıktı modülleri
- YZ envanteri ve risk sınıflandırma tablosu.
- Uyum boşluğu raporu ve aksiyon planı.
- İç politika ve insan gözetimi prosedürü taslağı.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `yapay-zeka-hukuku` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*