Yenilenebilir Yekdem Destek

---
name: yenilenebilir-yekdem-destek
description: "YEK belgesi, YEKDEM kapsamında fiyat garantisi, yerli katkı ilavesi, destek süresi ve YEKA yarışmaları gibi yenilenebilir destek konuları ele alındığında ve destekten yararlanma uyuşmazlıklarında kullanılır."
---

# Yenilenebilir Enerji ve YEKDEM Destek Mekanizması

## Görev
Yenilenebilir üretim tesisinin 5346 sayılı YEK Kanunu destek mekanizmasından (YEKDEM/YEK belgesi) yararlanma koşullarını, fiyat ve süre hesabını ve destek uyuşmazlıklarını çözümlemek.

## Soğuk başlangıç (intake)
1. Kaynak türü (rüzgâr, GES, HES, biyokütle, jeotermal) ve kapasite?
2. İşletmeye giriş/geçici kabul tarihi nedir?
3. YEK belgesi alındı mı; YEKDEM'e kayıtlı mı, hangi dönem?
4. Yerli aksam/katkı ilavesi talep ediliyor mu?

## Denetim şeması
1. **Kapsam**: 5346 — destekten yararlanacak kaynaklar ve YEK belgesinin alınması. Ara sonuç: kaynak ve tesis destek kapsamında mı.
2. **Fiyat ve süre**: 5346 ve eki I sayılı cetvel — kaynak bazlı taban fiyat ($/MWh); destek süresi kural olarak işletmeye giriş tarihinden itibaren on yıl. Olay tarihindeki cetvel ve kur/dönem uygulaması esastır (tarih kilidi).
3. **Yerli katkı ilavesi**: Yerli üretim aksam kullanımına bağlı ilave fiyat; aksamın yerlilik belgesi ve süre sınırı (kural olarak ilk beş yıl) ispatla aranır. İspat yükü üreticide.
4. **YEKDEM kayıt ve uzlaştırma**: EPİAŞ nezdinde YEKDEM kayıt başvurusu, son tarihler ve dönemsel beyan. Kayıt/süre kaçırılırsa o dönem destek dışı kalınır; bu, doğrudan alacak kaybı doğurur.
5. **YEKA modeli**: YEKA yarışmalarında fiyat ve yerli üretim taahhütleri sözleşmesel olup 5346 destek rejiminden ayrı; ihale şartnamesi ve sözleşme hükümleri esas alınır.

Uyuşmazlıkta EPİAŞ uzlaştırma verisi ve bilirkişi hesabı temel delildir; idari ret kararına karşı İYUK yolu, alacak için sözleşmesel/idari ayrımı yapılır.

## Çıktı modülleri
- Destek uygunluk ve fiyat/süre hesap notu.
- Yerli katkı belge kontrol listesi.
- YEKDEM kayıt/itiraz başvuru taslağı.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `enerji-hukuku` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*