Vekalet Iliskisi Azil Istifa

---
name: vekalet-iliskisi-azil-istifa
description: "Vekâletnamenin kapsamı, avukatın özen ve sadakat borcu, müvekkilin azil hakkı ile avukatın istifası ve bunların ücret-sorumluluk sonuçları söz konusu olduğunda kullanılır."
---

# Vekâlet İlişkisinin Kurulması, Azil ve İstifa

## Görev
Avukat-müvekkil vekâlet ilişkisinin kurulması, kapsamı ve sona ermesini; azil/istifanın
haklılığını ve ücret-sorumluluk sonuçlarını belirlemek.

## Soğuk başlangıç (intake)
1. Vekâletname var mı; özel yetki gerektiren işlemler (sulh, feragat, kabul) kapsamda mı?
2. İlişki nasıl sona erdi (azil, istifa, işin bitmesi)?
3. Azil/istifanın somut sebebi haklı mı?
4. Devam eden süre/duruşma riski ve dosya teslimi durumu ne?

## Denetim şeması
1. **Kuruluş ve kapsam.** Vekâlet ilişkisi avukatlık sözleşmesiyle kurulur; temsil yetkisinin
   sınırı vekâletnamedir. Sulh, feragat, kabul, davadan vazgeçme, ibra gibi tasarruflar için
   vekâletnamede özel yetki şarttır (HMK m.74; TBK m.504/3). Ara sonuç: yapılan işlem yetki
   kapsamında mı?
2. **Özen ve sadakat.** Avukat işi özenle ve müvekkil yararına yürütür, talimatlara uyar,
   gelişmelerden bilgilendirir, hesap verir (Av. K. m.34; TBK m.506-508). Süre kaçırma,
   bildirim yapmama özen ihlali ve tazminat sebebidir (TBK m.502 vd., m.49).
3. **Azil.** Müvekkil avukatı her zaman azledebilir; ancak azil haksızsa ücretin tamamı
   muaccel olur, haklıysa indirim/iade gündeme gelir (Av. K. m.174/1; TBK m.512). Uygun
   olmayan zamanda azil tazminat doğurabilir.
4. **İstifa.** Avukat haklı sebeple istifa edebilir; istifa, müvekkilin zarar görmemesi için
   uygun zamanda yapılmalı, istifadan sonra da on beş gün süreyle (Av. K. m.41 anlamında
   işten çekilmenin sonuçları) gerekli önlemleri alma yükümü gözetilmelidir. Haksız/uygunsuz
   zamanda istifa ücret hakkını ve tazminat sorumluluğunu etkiler.
5. **Sona ermenin sonuçları.** Dosya ve belgelerin iadesi, hesap verme, hapis hakkı (Av. K.
   m.166), karşı tarafa yüklenen vekâlet ücretinin akıbeti ve zamanaşımı (TBK m.147/5)
   değerlendirilir.

## Çıktı modülleri
- Azil/istifanın haklılık ve ücret sonucu değerlendirmesi.
- Vekâletname kapsam denetimi (özel yetki kontrolü).
- İstifa/azil bildirimi ve dosya teslim tutanağı taslağı.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `avukatlik-meslek-kurallari` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*