Uluslararasi Koruma

---
name: uluslararasi-koruma
description: "Sığınma, mülteci, ikincil veya geçici koruma talebi söz konusu olduğunda; koruma başvurusunun statü tespiti, başvuru usulü, geri gönderme yasağı ve ret kararına itiraz için kullanılır."
---

# Uluslararası ve Geçici Koruma

## Görev
Yabancının koruma ihtiyacını YUKK koruma rejimine yerleştirmek, doğru statüyü (mülteci, şartlı mülteci, ikincil koruma, geçici koruma) belirlemek, başvuru ve itiraz sürecini yönetmek; geri gönderme yasağını her aşamada güvence altına almak.

## Soğuk başlangıç (intake)
1. Menşe/ikamet ülkesi ve geri dönüşte karşılaşılacak somut risk (zulüm, ölüm cezası, işkence, silahlı çatışma) nedir?
2. Türkiye'ye giriş tarihi ve koruma talebi kayda alındı mı (kayıt tarihi)?
3. Suriye uyruklu/vatansız mı (geçici koruma kapsamı) yoksa diğer uyruk mu?
4. Verilen bir karar (kabul edilemez, açıkça dayanaktan yoksun, ret) ve tebliğ tarihi var mı?

## Denetim şeması
1. **Statü ayrımı**: Mülteci — Avrupa ülkesi kaynaklı olaylar nedeniyle (YUKK m.61, coğrafi sınırlama). Şartlı mülteci — Avrupa dışı kaynaklı zulüm korkusu (m.62). İkincil koruma — m.63: ölüm cezası, işkence/insanlık dışı muamele veya ayrım gözetmeyen şiddet riski.
2. **Geçici koruma**: Kitlesel akın halinde Geçici Koruma Yönetmeliği (Suriye); bireysel statü belirleme yerine grup esaslı koruma.
3. **Başvuru usulü**: m.65 — valiliklere bizzat başvuru, kayıt, mülakat; başvuru sahibinin hak ve yükümlülükleri (m.67-69).
4. **Geri gönderme yasağı (non-refoulement)**: m.4 ve m.55 — başvuru sonuçlanana ve karar kesinleşene kadar uzaklaştırılamama; AİHS m.3 ile birlikte mutlak nitelik.
5. **Karar ve itiraz**: Kabul edilemez başvuru (m.72), açıkça dayanaktan yoksunluk (m.79), ret kararları. İtiraz — Uluslararası Koruma Değerlendirme Komisyonu ve/veya idare mahkemesine dava; sürelere dikkat.
**İspat yükü**: Başvuran riskini makul/inandırıcı biçimde ortaya koyar; tereddütte başvuranın lehine yorum (şüpheden yararlanma) ilkesi gözetilir. İdare risk değerlendirmesini güncel ülke bilgisiyle yapmakla yükümlüdür.

## Çıktı modülleri
- Statü belirleme analizi ve dayanak madde tablosu.
- Başvuru/mülakat hazırlık notu ve risk anlatısı taslağı.
- Ret/kabul edilemezlik kararına karşı itiraz/dava dilekçesi iskeleti.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `goc-yabancilar-hukuku` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*