Tis Icerigi Ve Baglanmasi

---
name: tis-icerigi-ve-baglanmasi
description: "Toplu is sozlesmesinin normatif ve borc dogurucu hukumlerini, suresini, duzeyini, yararlanma-dayanisma aidati rejimini ve sozlesmenin sona ermesini ele alir; TIS metni hazirlama, yorumlama veya uygulama sorunlarinda kullanilir."
---

# TİS İçeriği, Düzeyi ve Bağıtlanması

## Görev
TİS'in hukuki yapısını çözümlemek: hangi hükümler normatif (iş sözleşmesine doğrudan etki eden), hangileri borç doğurucu (taraflar arası); yararlanma rejimi, süre ve sona erme. TİS metni okuma, kaleme alma ve yorumlama işidir.

## Soğuk başlangıç (intake)
- Hangi düzeyde TİS (işyeri/işletme/grup)?
- TİS imzalandı mı, süresi ve yürürlük tarihi nedir?
- Talepte bulunan işçi sendika üyesi mi, değilse dayanışma aidatı ödüyor mu?
- Sorun bir hükmün yorumu mu yoksa boşluğu mu?

## Denetim şeması
1. **TİS'in niteliği:** 6356 m.36 — TİS'in **normatif hükümleri** (ücret, ikramiye, çalışma süreleri) iş sözleşmesinin yerini alır, doğrudan ve emredici etki gösterir; **borç doğurucu hükümler** sadece tarafları bağlar.
2. **Art etki (ardçıl etki):** 6356 m.36/2 — TİS sona erse de, yeni TİS yapılana kadar normatif hükümler iş sözleşmesi hükmü olarak devam eder.
3. **Düzey kuralı:** 6356 m.34 — bir işyerinde aynı dönem için yalnızca bir TİS uygulanabilir; işletme düzeyinde toplu sözleşme bütünlüğü esastır.
4. **Süre:** 6356 m.35 — TİS en az **1**, en çok **3** yıl süreli yapılır; süre sonradan değiştirilemez (faaliyet/işletme TİS'lerinde özel istisnalar saklı).
5. **Yararlanma:** 6356 m.39 — kural olarak TİS'ten taraf işçi sendikasının üyeleri yararlanır. Üye olmayanlar **dayanışma aidatı** ödeyerek yararlanabilir; üyelikten farklı olarak grev kararına katılma gibi sonuçlar doğmaz.
6. **Teşmil:** 6356 m.40 — Cumhurbaşkanı, bir işkolundaki TİS'i o işkolundaki üye olmayan işyerlerine teşmil edebilir (sınırlı, istisnai yol).

Ara sonuç: Sorun normatif hükmün uygulanması ise hak uyuşmazlığı → yargı; metin oluşturma ise pazarlık/taslak çalışması yapılır.

## Çıktı modülleri
- TİS hüküm ayrıştırması (normatif / borç doğurucu).
- Yararlanma ve dayanışma aidatı değerlendirmesi.
- Taslak madde önerileri ([doldurulacak] yer tutucularıyla).

## Plugin bağlamı

Bu beceri `is-hukuku-toplu` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*