Tazminat Ve Yoksun Kazanc Hesabi

---
name: tazminat-ve-yoksun-kazanc-hesabi
description: "Tasarım tecavüzünde maddi/manevi tazminatın ve yoksun kalınan kazancın SMK m.150-151 yöntemleriyle hesaplanması, itibar tazminatı ve faiz başlangıcının belirlenmesi; tecavüzün parasal sonuçlarının talep veya savunma için sayısallaştırılması gerektiğinde kullanılır."
---

# Tazminat ve Yoksun Kalınan Kazanç Hesabı

## Görev
Tasarım tecavüzünün parasal sonucunu kurmak: fiili zarar, yoksun kalınan kazanç, manevi ve itibar tazminatı kalemlerini SMK'ye uygun hesap yöntemiyle ortaya koymak ve bilirkişi denetimine hazır hâle getirmek.

## Soğuk başlangıç (intake)
1. Tecavüz fiili ve süresi belirli mi (üretim/satış adetleri, dönem)?
2. Hak sahibinin kâr marjı, lisans bedeli emsalleri veya satış kaybı verisi var mı?
3. Tasarımın ürünün talebini yaratmadaki ekonomik önemi (m.151/3) nedir?
4. Manevi/itibar zararı doğuran somut olgu var mı (kalitesiz taklitle itibar kaybı)?

## Denetim şeması
1. Kalemler (SMK m.150/1): Maddi tazminat = fiili zarar + yoksun kalınan kazanç. Ayrıca manevi tazminat (genel hükümler) ve itibar tazminatı (SMK m.150/2 — taklidin kötü üretimi/uygunsuz kullanımı hakkın itibarına zarar verdiğinde) istenebilir.
2. Yoksun kalınan kazanç yöntem seçimi (SMK m.151/2): Hak sahibi üç yöntemden birini seçer: (a) tecavüz olmasaydı elde edilebilecek muhtemel gelir, (b) tecavüz edenin elde ettiği net kazanç, (c) lisans verilseydi istenecek makul lisans bedeli. Seçim davacıya aittir; verisi en güçlü yöntemi seçin.
3. Tasarımın katkı payı (SMK m.151/3): Tasarımın ürüne olan ekonomik katkısı belirleyiciyse, kazanç hesaplanırken bu etken dikkate alınır (ürün talebinin tasarımdan kaynaklanma oranı).
4. İspat ve veri: Karşı tarafın ticari defter/satış kayıtları (delil tespiti/sunma yükümlülüğü), gümrük/üretim kayıtları; bilirkişiye yöntemi ve verileri net biçimde sunun.
5. Faiz ve zamanaşımı: Faiz başlangıcı haksız fiil/temerrüt esaslarına göre; tazminat talebi SMK m.157 yollamasıyla TBK haksız fiil zamanaşımına (TBK m.72: ıttıladan itibaren 2 yıl ve her hâlde 10 yıl) tabidir.
6. Ara sonuç: Seçilen yöntem, hesap tablosu, faiz ve zamanaşımı durumu net yazılır.

## Çıktı modülleri
- Tazminat hesap tablosu (kalem, yöntem, veri kaynağı, tutar).
- Yöntem seçimi gerekçesi ve katkı payı analizi.
- Faiz başlangıcı ve zamanaşımı kontrol notu.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `tasarim-hukuku` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*