Tasinir Rehni Ticari Islem

---
name: tasinir-rehni-ticari-islem
description: "Taşınır mal, alacak veya işletme varlığının teminat gösterilmesi söz konusu olduğunda; klasik teslime bağlı taşınır rehni ile 6750 sayılı Kanun kapsamında teslimsiz (sicil) rehin ayrımı ve paraya çevirme için kullanılır."
---

# Taşınır Rehni ve Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni

## Görev
Taşınır teminat yapılarını kurmak: TMK'daki teslime bağlı taşınır rehni ile 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu kapsamındaki teslimsiz (sicile tescilli) rehni ayırmak; hapis hakkı ve alacak rehnini değerlendirmek.

## Soğuk başlangıç (intake)
- Rehnedilecek değer ne: somut taşınır mal mı, alacak mı, ticari işletme/stok mu?
- Taraflar tacir/esnaf gibi 6750 kapsamına giren kişiler mi?
- Rehinli malın zilyetliği alacaklıya devredilecek mi, yoksa borçluda mı kalacak?
- Borç ödenmediğinde hızlı paraya çevirme isteniyor mu?

## Denetim şeması
1. **Klasik taşınır rehni (TMK m.939 vd.)**: Kural teslime bağlı rehindir; rehin, malın zilyetliğinin alacaklıya (veya üçüncü kişiye) devriyle doğar (m.939). Borçluda kalan teslimsiz rehin geçersizdir (m.939/2).
2. **Alacak ve hak rehni (m.954 vd.)**: Devredilebilen alacak ve haklar rehnedilebilir; senede bağlı alacaklarda senedin teslimi/ciro gerekir.
3. **6750 sayılı Kanun (ticari işlemlerde taşınır rehni)**: Tacir/esnaf vb. arasında, mülkiyeti devretmeden ve teslim olmaksızın taşınır varlıklar (makine, stok, alacak, ticari işletme) Rehinli Taşınır Sicili'ne tescille rehnedilebilir. Aleniyet sicil tescili ile sağlanır.
4. **Lex commissoria yasağı**: Borç ödenmezse alacaklının rehinli malın mülkiyetini doğrudan edinmesini öngören anlaşma kural olarak geçersizdir (m.949 mantığı; 6750'de de sınırlı istisnalarla).
5. **Hapis hakkı (m.950-953)**: Alacaklı, zilyetliğindeki taşınırı, alacağı ile bağlantılı olmak koşuluyla borç ödenene dek alıkoyabilir ve gereğinde paraya çevirebilir.
6. **Paraya çevirme**: Klasik rehinde İİK m.145 vd. (rehnin paraya çevrilmesi); 6750 rehninde Kanun'un öngördüğü usule göre.
7. **Ara sonuç**: Doğru rehin tipi seçimi (teslimli/teslimsiz), aleniyetin sağlanması ve paraya çevirme yolunun belirlenmesi.

## Çıktı modülleri
- Rehin sözleşmesi/tescil başvurusu iskeleti (teslimli veya 6750 sicil).
- Rehin tipi seçim tablosu (zilyetlik, taraf sıfatı, aleniyet).
- Paraya çevirme/icra yolu notu.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `esya-hukuku` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*