Talep Tazminat Hesabi

---
name: talep-tazminat-hesabi
description: "Hangi taleplerin (tecavüzün ref'i, men'i, tazminat, kazancın iadesi, m.68 bedel) ileri sürüleceğini ve tazminatın nasıl hesaplanacağını belirlemek gerektiğinde; kusur şartı ve üç katına kadar bedel seçeneklerini değerlendirmek için kullanılır."
---

# Talep Türleri ve Tazminat Hesabı

## Görev
İhlal karşısında ileri sürülebilecek talepleri sıralamak, koşullarını test etmek ve tazminat/bedel kalemlerini madde dayanaklı biçimde hesaplamak.

## Soğuk başlangıç (intake)
- İhlal devam ediyor mu, durmuş mu (men ya da ref ihtiyacı)?
- Davalının kusuru var mı; ihlalden kazanç elde etti mi?
- Eser için emsal lisans/sözleşme bedeli var mı?
- Manevi zarar (ad belirtmeme, eserin tahrifi) söz konusu mu?

## Denetim şeması
1. Tecavüzün ref'i (m.66-68): Devam eden veya sonuçları süren ihlalin giderilmesi. Kusur şart değildir. Mali hak ihlalinde eser sahibi, sözleşme yapılsaydı isteyebileceği bedelin veya emsal bedelin üç katını talep edebilir (m.68/1) — bu, ihlalin caydırılması işlevini görür ve ayrı bir tazminat hesabı gerektirmeden uygulanabilir.
2. Tecavüzün men'i (m.69): Muhtemel veya devam eden ihlalin önlenmesi; kusur ve zarar şartı aranmaz.
3. Maddi tazminat (m.70/1-2): Manevi hak ihlalinde m.70/1; mali hak ihlalinde kusur varsa uğranılan zararın tazmini (TBK m.49 vd. atfıyla). Davacı m.68 bedeli ile m.70 tazminatı arasında lehine olanı seçer; mükerrer talep edilmez.
4. Manevi tazminat (m.70/1): Manevi hakların ihlalinde duyulan elem-üzüntü için; takdiri hâkime aittir (TBK m.58 ölçütleriyle).
5. Kazancın iadesi/temin (m.70/3): Kusur aranmadan, ihlal edenin elde ettiği kârın talebi; vekâletsiz iş görme hükümleri kıyasen uygulanır.
6. Hesap unsurları: Emsal lisans bedeli, kullanım süresi/adedi, mecra, eserin niteliği belirlenir; bilirkişiyle desteklenir. Faiz başlangıcı (haksız fiilde olay tarihi) ve zamanaşımı (TBK m.72) kontrol edilir.

İspat yükü: zarar ve miktarı davacı ispatlar; m.68 bedelinde emsal/sözleşme bedeli esas alınır.

## Çıktı modülleri
- Talep matrisi (ref/men/tazminat/m.68 bedel/kazanç — koşul — kusur şartı).
- Tazminat ve m.68 bedel hesap tablosu (emsal, çarpan, faiz).
- Seçimlik haklar arası tercih notu.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `telif-haklari` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*