Sureler Zamanasimi

---
name: sureler-zamanasimi
description: "Gümrük yükümlülüğünün tahakkuk ve tebliğ zamanaşımı, itiraz ve dava süreleri ile tahsilat sürelerinin hesaplanması gerektiğinde; hak düşürücü süre ve zamanaşımı haritası çıkarmak için kullanılır."
---

# Süreler, Zamanaşımı ve Takvim Yönetimi

## Görev
Gümrük uyuşmazlığındaki tüm kritik süreleri tek bir takvimde toplamak: yükümlülüğün tahakkuk/tebliğ zamanaşımı, idari itiraz ve uzlaşma süreleri, idari dava süreleri ve tahsilat zamanaşımı.

## Soğuk başlangıç (intake)
- Beyannamenin tescil tarihi ve yükümlülüğün doğum anı nedir?
- Ek tahakkuk/ceza kararı hangi tarihte tebliğ edildi?
- Sürece kaçakçılık ya da hapis cezasını gerektiren bir fiil karıştı mı (zamanaşımı uzayabilir)?
- Tahsilat aşaması (ödeme emri) başladı mı?

## Denetim şeması
1. Tahakkuk/tebliğ zamanaşımı: 4458 m.197 uyarınca gümrük vergileri, yükümlülüğün doğduğu tarihten itibaren kural olarak 3 yıl içinde tebliğ edilmelidir; bu süre dolduktan sonra yapılan tebligat zamanaşımına uğrar. İlgili fiilin ceza mahkemesinin görevine giren bir suç oluşturması halinde sürenin uzayabileceği (dava zamanaşımına bağlanması) gözetilir.
2. Doğum anı tespiti: Süre, yükümlülüğün doğduğu an (kural olarak beyanname tescili — m.181) esas alınarak hesaplanır; rejim ihlalinde m.182-184'teki an dikkate alınır.
3. İtiraz süresi: m.242 uyarınca kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde idari itiraz; itiraz merciinin 30 günlük cevap süresi ve zımni ret anı.
4. Dava süresi: İtirazın (açık/zımni) reddinin tebliğinden itibaren İYUK m.7 süresi (vergi mahkemesi 30 gün). Sürenin tatil günleri ve adli ara verme etkisi kontrol edilir.
5. Tahsilat zamanaşımı: Kesinleşen amme alacağında 6183 sayılı Kanun çerçevesinde tahsil zamanaşımı (kural 5 yıl) ve kesen/durduran sebepler ayrıca izlenir.
6. İspat ve dayanak: Tebliğ alındıları, tescil tarihleri ve süreyi kesen/durduran işlemler dosyalanır; süre savunması bu belgelere dayandırılır.
7. Ara sonuç: Tüm süreler tek takvimde toplanır; geçmiş/kaçırılmış ve yaklaşan süreler işaretlenir; zamanaşımı def'i imkânı belirlenir.

## Çıktı modülleri
- Birleşik süre/zamanaşımı takvimi (tescil → tebliğ → itiraz → dava → tahsilat)
- Zamanaşımı def'i argüman notu (uygunsa)
- Yaklaşan süre uyarı listesi

## Plugin bağlamı

Bu beceri `gumruk-disticaret` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*