Sendika Ozgurlugu Ve Guvenceler

---
name: sendika-ozgurlugu-ve-guvenceler
description: "Sendika kurma/uyelik ozgurlugu, sendikal ayrimcilik, sendikal tazminat ve isyeri sendika temsilcisi guvencesi sorunlarinda; ozellikle uyelik veya sendikal faaliyet nedeniyle fesih iddialarinda kullanilir."
---

# Sendika Özgürlüğü ve Sendikal Güvenceler

## Görev
Sendika özgürlüğünün bireysel (üyelik/çekilme) ve kolektif boyutunu, sendikal ayrımcılık yasağını ve sendikal tazminat ile temsilci güvencesini uygulamak. Sendikal nedenle fesih iddialarının ana çalışma alanıdır.

## Soğuk başlangıç (intake)
- İşçi sendika üyesi mi, üyelik/çekilme tarihi nedir, işveren bunu biliyor muydu?
- Fesih veya olumsuz işlem sendikal faaliyetin hemen ardından mı geldi?
- İşçi iş güvencesi kapsamında mı (30+ işçi, 6 ay kıdem — 4857 m.18)?
- Mağdur işyeri sendika temsilcisi mi?

## Denetim şeması
1. **Özgürlüğün kapsamı:** 6356 m.17-19 üyelik, üyelikten çekilme (e-Devlet üzerinden) serbestisini güvenceler. Any. m.51 ve ILO 87/98 yorum dayanağıdır.
2. **Sendikal ayrımcılık yasağı:** 6356 m.25/1-3 — işe alımda, çalışma şartlarında, fesihte sendika üyeliği/faaliyeti nedeniyle ayrım yapılamaz.
3. **Sendikal tazminat:** 6356 m.25/4-5 — ihlalde işçinin bir yıllık ücretinden az olmamak üzere sendikal tazminat. Fesih dışı işlemlerde de talep edilebilir.
4. **İş güvencesi ile yarışma:** İşçi 4857 m.18 kapsamındaysa, sendikal nedenle fesihte işe iade davası açılır; iş güvencesi kapsamında olmasa dahi 6356 m.25/5 uyarınca doğrudan sendikal tazminat istenebilir (Yargıtay'ın yerleşik yaklaşımı — künye `[doğrulanacak]`, karararama.yargitay.gov.tr).
5. **İspat yükü:** 6356 m.25/7 — işçi sendikal nedeni kuvvetle muhtemel kılan olguları (üyelik tarihi, fesihle yakınlık, aynı dönemde örgütlenme) ortaya koyar; ispat yükü işverene geçer, geçerli/haklı neden ispatı işverende.
6. **Temsilci güvencesi:** 6356 m.23-24 — işyeri sendika temsilcisinin iş sözleşmesi haklı neden olmadıkça ve yazılı sebep gösterilmeden feshedilemez; özel güvence işler.

## Çıktı modülleri
- Sendikal ayrımcılık değerlendirme tablosu (olgu-emare-madde).
- İşe iade / sendikal tazminat strateji notu.
- İspat planı ve delil listesi (üyelik kaydı, e-Devlet, tanık, fesih yazışmaları).

## Plugin bağlamı

Bu beceri `is-hukuku-toplu` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*