Risk Yonetimi Uyum Savunma Stratejisi

---
name: risk-yonetimi-uyum-savunma-stratejisi
description: "Şirket ve yöneticiler için ekonomik suç riskinin haritalanması, etkin pişmanlık-uzlaşma-kamu davasının ertelenmesi gibi seçeneklerin tartılması, kurum içi uyum (MASAK/SPK/vergi) zafiyetlerinin giderilmesi ve genel savunma kurgusu gerektiğinde kullanılır."
---

# Kurumsal Ceza Riski, Uyum ve Savunma Stratejisi

## Görev
Şirket ve yöneticilerin ekonomik suç riskini bütüncül haritalamak; soruşturma öncesi uyum tedbirleri ile soruşturma/kovuşturma aşamasındaki savunma ve hafifletme seçeneklerini tartmak.

## Soğuk başlangıç (intake)
- Risk hangi başlıkta? (aklama/MASAK, vergi, sermaye piyasası, dolandırıcılık, görev suçları)
- Henüz soruşturma yok mu, var mı, kovuşturmaya mı dönüştü?
- Şirket içinde sorumluluğu kim taşıyor (imza yetkisi, görev dağılımı)?
- Etkin pişmanlık/iade/ödeme penceresi açık mı?

## Denetim şeması
1. **Risk haritası**: Her suç tipi için (aklama TCK m.282/5549, vergi VUK m.359, SPK m.106-107, dolandırıcılık m.158, zimmet/rüşvet m.247/252) failin sıfatı, fiil, manevi unsur ve elkoyma/müsadere riski ayrı satırda değerlendirilir.
2. **Tüzel kişi-gerçek kişi ayrımı**: Tüzel kişiye ceza verilmez (TCK m.20/2); risk gerçek kişi yöneticide yoğunlaşır. Görev dağılımı, imza sirküleri ve karar defterleri sorumluluğu kime bağladığını gösterir — savunmada görevin devri/fiili durum ileri sürülür.
3. **Önleyici uyum**: MASAK uyum programı (yükümlüler için), vergi uyumu (e-fatura/karşıt inceleme disiplini), SPK içsel bilgi/işlem yasakları politikası; ihlal tespit edilince düzeltici adım ve gönüllü bildirim seçenekleri tartılır.
4. **Hafifletme seçenekleri**: Etkin pişmanlık (zimmette m.248, rüşvette m.254, malvarlığı suçlarında m.168, aklamada m.282/6), vergi pişmanlığı (VUK m.371) ve ödeme; suç tipine göre zaman penceresi ve indirim oranı farklıdır. Erken iade/ödeme genelde en güçlü kozdur.
5. **Savunma kurgusu**: Suç tipinin bir unsurunu (kast yokluğu, hile yokluğu, öncül suç eksikliği, mütalaa şartı eksikliği) hedef alan ana savunma ekseni seçilir; usul itirazları (görev, yetki, delil yasağı, iddianame iadesi) paralel hazırlanır.
6. **Ara sonuç**: Risk derecesi, sorumluluk taşıyıcısı, uyum boşluğu ve en uygun hafifletme/savunma hattı netleşir.

## Çıktı modülleri
- Suç tipi bazlı risk matrisi
- Sorumluluk (yönetici/imza) haritası
- Uyum boşluğu ve düzeltici eylem planı
- Etkin pişmanlık/ödeme senaryo karşılaştırması
- Ana savunma ekseni ve usul itirazları notu

## Plugin bağlamı

Bu beceri `ekonomik-ceza` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*