Risk Strateji Kriz Yonetimi

---
name: risk-strateji-kriz-yonetimi
description: "Bir siber olay veya bilişim hukuku ihtilafında ceza-idari-tazminat risklerini bütünsel tartmak, kurum/müvekkil için en iyi-en kötü senaryoyu ve eylem stratejisini belirlemek gerektiğinde kullanılır."
---

# Risk, Strateji ve Kriz Yönetimi

## Görev
Çok katmanlı bir bilişim/siber olayda riskleri tartmak, senaryoları çıkarmak ve müvekkil/kurum için tutarlı bir hukuki strateji ile kriz yönetim planı kurmak.

## Soğuk başlangıç (intake)
1. Kurumun/müvekkilin pozisyonu ne? (mağdur, sorumlu, hem mağdur hem sorumlu?)
2. En kritik risk ne? (ceza, idari para cezası, tazminat, itibar, operasyon kesintisi?)
3. Karşı taraf/düzenleyici aktif mi? (savcılık, KVKK, müşteri talepleri?)
4. Zaman baskısı ve kaynak kısıtı ne düzeyde?

## Denetim şeması
1. **Risk envanteri.** Üç eksende risk çıkarılır: ceza (TCK m.243-245, m.135-140 maruziyeti), idari (KVKK m.18 para cezası, sektörel yaptırım), özel hukuk (TBK m.49/m.112 tazminat, toplu talep riski). Her risk olasılık ve etki ile derecelendirilir.
2. **Pozisyon analizi.** Kurum aynı anda mağdur (saldırıya uğrayan) ve potansiyel sorumlu (tedbirsizlik) olabilir; bu ikili konum stratejiyi belirler. Suç duyurusu seçeneği ile sorumluluk savunması çelişmemelidir.
3. **Senaryo çıkarma.** En iyi/orta/en kötü senaryolar; her birinde olasılık, mali etki, süre ve karşı hamle. Delil durumu ve ispat yükü dağılımı (KVKK'da tedbir ispatı kurumda; cezada iddia makamında) senaryoları belirler.
4. **Strateji tercihi.** Erken bildirim ve iş birliği (yaptırım hafifletici), uzlaşma/sulh, savunma hattı, eş zamanlı yargı yolları koordinasyonu; itibar/iletişim ile hukuki adımların uyumu. Ölçülülük: aşırı reaksiyon yeni risk doğurmamalı.
5. **Ara sonuç.** Önceliklendirilmiş aksiyon listesi, sorumlu kişiler ve karar noktaları net bir kriz planına bağlanır.

## Çıktı modülleri
- Risk matrisi (eksen, olasılık, etki, öncelik).
- Senaryo tablosu (en iyi/orta/en kötü + aksiyon).
- Kriz yönetim planı ve karar/iletişim notu.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `bilisim-hukuku-siber` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*