Risk Strateji Danismanlik

---
name: risk-strateji-danismanlik
description: "Kambiyo senedi alacak/borç ilişkisinde tahsil kabiliyetini, ceza riskini ve süreç seçeneklerini tartmak; müvekkile yön verecek strateji ve müvekkil/karşı taraf iletişimi gerektiğinde kullanılır."
---

# Risk Değerlendirmesi ve Strateji

## Görev
Bir kambiyo senedi uyuşmazlığında müvekkilin (alacaklı veya borçlu) konumunu bütünsel tartmak; tahsil/ödeme, ceza riski, süre durumu ve uzlaşma seçeneklerini değerlendirip eyleme dönük strateji üretmek ve müvekkile sade dille aktarmak.

## Soğuk başlangıç (intake)
- Müvekkil alacaklı (hamil) mı, borçlu (keşideci/ciranta/avalist) mı?
- Senedin türü, bedeli, vade/ibraz durumu ve borçluların mali durumu nedir?
- Süreler ve def'iler bakımından zayıf/güçlü yönler neler?
- Müvekkilin önceliği hızlı tahsil mi, ceza baskısı mı, masrafı sınırlamak mı, uzlaşma mı?

## Denetim şeması
1. Hak envanteri: senet kambiyo vasfı, yetkili hamil, devir zinciri, def'i ve süre durumu — her biri için güçlü/zayıf değerlendirmesi yap (ilgili becerilere yolla).
2. Borçlu çevresi ve tahsil kabiliyeti: müteselsil borçlular (TTK m.724) içinde mali gücü olanı belirle; hacze elverişli malvarlığı araştırması (UYAP/tapu/araç) planla.
3. Çek özelinde ceza kaldıracı: karşılıksız çekte 5941 s. K. m.5 adli para cezası ve çek yasağı, ödeme/uzlaşma için baskı aracıdır; şikâyet süresi ve usulünü gözet.
4. Yol seçimi: kambiyo takibi (İİK m.167) hızlı ama itirazla karşılaşabilir; menfi tespit (İİK m.72) borçlu için tedbir gerektirir; sulh/protokolle yapılandırma masrafı düşürür.
5. Süre riski: zamanaşımı (TTK m.808/m.749) ve hak düşümü tarihlerini öne çıkar; gerekirse sebep alacağı planını hazır tut.
6. Ara sonuç: olasılık-maliyet-süre matrisiyle önerilen strateji ve alternatif planı belirle; karşı tarafa yapılacak bildirim/teklifin tonunu ayarla.

## Çıktı modülleri
- SWOT/risk matrisi (güçlü-zayıf yön, olasılık, tahsil kabiliyeti).
- Strateji ve aksiyon planı (öncelik sıralı, süre uyarılı).
- Müvekkile sade dilde bilgilendirme notu ve karşı tarafa ihtar/teklif taslağı.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `kiymetli-evrak` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*