Prim Pek Ve Borc

---
name: prim-pek-ve-borc
description: "Prim oranları, prime esas kazancın hesabı, eksik/geç bildirim, idari para cezası ve SGK prim borcuna itiraz konularında; işveren veya sigortalı prim yükümlülüğünü değerlendirmek gerektiğinde kullanılır."
---

# Prim, Prime Esas Kazanç ve Borç İhtilafları

## Görev
Prime esas kazancın doğru hesaplanması, prim borcunun ve sorumluluğun tespiti, eksik bildirim ve idari para cezalarına karşı itiraz stratejisini kurmak.

## Soğuk başlangıç (intake)
- Uyuşmazlık prim oranı, PEK unsuru, eksik gün/kazanç bildirimi mi, idari para cezası mı?
- Borç hangi döneme ait; SGK'dan tebliğ edilen belge (ödeme emri, idari para cezası, resen tahakkuk) var mı?
- İşveren asıl işveren-alt işveren ilişkisi içinde mi?
- Yapılandırma/af kanunu kapsamına giren dönem var mı?

## Denetim şeması
1. Prime esas kazanç — 5510 m.80: Hangi ödemelerin PEK'e dahil (ücret, prim, ikramiye) hangilerinin istisna (yemek, çocuk, aile yardımı sınırları) olduğu belirlenir.
2. Prim oranları ve sınırlar — m.81 ve m.82: Kısa-uzun vade ve GSS oranları; PEK alt sınırı (asgari ücret) ve üst sınırı (tavan) uygulanır.
3. Sorumluluk — m.88: Prim borcundan işveren sorumludur; alt işveren çalışması varsa asıl işverenin müteselsil sorumluluğu (4857 m.2 ile birlikte) değerlendirilir.
4. İdari para cezası — m.102: Bildirge ve belgelerin süresinde verilmemesi cezayı doğurur; tebliğden itibaren süresinde önce SGK'ya itiraz (idari aşama), reddi/sükut halinde dava.
5. Zamanaşımı — m.93: Kurum prim alacaklarında 10 yıllık zamanaşımı. Ara sonuç: borcun doğruluğu, miktarı ve takip edilebilirliği belirlenir. İspat: SGK tahakkuk kayıtları ve işyeri muhasebe belgeleri.

## Çıktı modülleri
- PEK hesap tablosu (dahil/istisna kalemler).
- İdari para cezasına itiraz/dava dilekçesi iskeleti.
- Zamanaşımı ve yapılandırma değerlendirme notu.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `sosyal-guvenlik` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*