Muris Muvazaasi Ve Tasarrufun Iptali

---
name: muris-muvazaasi-ve-tasarrufun-iptali
description: "Mirasbırakanın mirasçıdan mal kaçırmak için yaptığı görünüşte satış/devir işlemlerine ya da geçersiz vasiyetnameye karşı iptal/butlan davası kurarken; muvazaa, ehliyetsizlik, şekil sakatlığı ve irade fesadı iddialarında kullanılır."
---

# Muris Muvazaası ve Ölüme Bağlı Tasarrufun İptali

## Görev
Mirastan mal kaçırma amaçlı muvazaalı sağlararası işlemleri ve geçersiz ölüme bağlı tasarrufları geçersiz kılmak; muris muvazaası (TBK m.19) ile vasiyet iptali (TMK m.557-559) yollarını ayırmak.

## Soğuk başlangıç (intake)
- İhtilaflı işlem sağlararası devir mi (tapuda satış/bağış), ölüme bağlı tasarruf mu?
- Devir bedeli gerçekten ödendi mi? Alıcının ödeme gücü ve akrabalık?
- Davacı saklı paylı mı, yoksa tüm mirasçı mı? (muvazaada herkes, tenkiste yalnız saklı paylı)
- Vasiyette şekil sakatlığı, ehliyetsizlik veya irade fesadı iddiası var mı?
- İşlemin/ölümün tarihi ve öğrenme tarihi?

## Denetim şeması
1. **Muris muvazaası (TBK m.19; 1.4.1974 t. 1/2 İBK çerçevesi):** Mirasbırakan, mirasçıdan mal kaçırmak için taşınmazı görünüşte satar ama gerçekte bağışlar. Görünüşteki sözleşme muvazaadan, gizli bağış şekil eksikliğinden geçersizdir; tapu iptali ve tescil istenir. Süreye/saklı pay şartına tabi değildir; tüm mirasçılar açabilir.
2. **Muvazaa ölçütleri:** Mirasbırakanın kaçırma saiki, bedel-değer dengesizliği, satış için makul ihtiyaç yokluğu, taraflar arası ilişki, ödeme delili yokluğu. Yargıtay yerleşik içtihadına bakılır — künyeler doğrulanmadan zikredilmemeli, karararama.yargitay.gov.tr'den `[doğrulanacak]`.
3. **Tenkisten ayır:** Gerçek (gizleme amacı olmayan) bağışta muvazaa değil tenkis yolu işler. Sıralamada: önce muvazaa, başarısızsa terditli tenkis.
4. **Vasiyet iptali (m.557):** Ehliyetsizlik, irade sakatlığı (yanılma-aldatma-korkutma), hukuka/ahlaka aykırı içerik, şekle aykırılık. Hak düşürücü süre (m.559): iptal sebebi ve ölümün öğrenilmesinden 1 yıl, her hâlde iyiniyetlilere karşı 10, kötüniyetlilere 20 yıl.
5. **Ara sonuç:** doğru dava türü (iptal-tescil / vasiyet iptali / terditli tenkis), görev (asliye hukuk), yetki (taşınmaz — HMK m.12).

## Çıktı modülleri
- Tapu iptali ve tescil (muris muvazaası) dava dilekçesi taslağı
- Terditli tenkis talebi entegrasyonu
- Muvazaa karine ve delil listesi (tanık, ödeme, banka)
- Vasiyetnamenin iptali dava taslağı (süre uyarılı)

## Plugin bağlamı

Bu beceri `miras-hukuku` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*