Kamulastirma Imar Uyusmazliklari

---
name: kamulastirma-imar-uyusmazliklari
description: "Taşınmaz kamulaştırıldığında, bedele itiraz edildiğinde, kamulaştırmasız el atma olduğunda veya imar planı/uygulaması taşınmazı kısıtladığında; bedel tespiti, kamulaştırmasız el atma ve imar dava yollarını belirlemek için kullanılır."
---

# Kamulaştırma ve İmar Kaynaklı Taşınmaz Uyuşmazlıkları

## Görev
Taşınmaza idarenin müdahalesinden doğan uyuşmazlıkları çözmek: usulüne uygun kamulaştırmada bedel tespiti ve tescil, usulsüz fiilî ya da hukuki el koymada (kamulaştırmasız el atma) tazminat/bedel ve imar planı/uygulamasının taşınmaz üzerindeki etkisinin denetimi.

## Soğuk başlangıç (intake)
- İdarenin işlemi var mı (kamulaştırma kararı, plan, uygulama) yoksa fiilî el koyma mı söz konusu?
- Kamulaştırmada bedel tebliğ/uzlaşma aşaması yapıldı mı; bedele mi itiraz ediliyor?
- Taşınmaza fiilen el konuldu (yol, park) ama kamulaştırma yapılmadı mı (kamulaştırmasız el atma)?
- İmar planı taşınmazı yeşil alan/yol vb. olarak ayırıp uzun süre uygulanmadan mı bıraktı (hukuki el atma)?

## Denetim şeması
1. **Usulüne uygun kamulaştırma (2942 sayılı Kanun)**: Kamu yararı kararı, kıymet takdiri ve uzlaşma görüşmesi (m.8) yapılır; uzlaşma olmazsa idare, bedel tespiti ve tescil davası açar (m.10). Malik, takdir edilen bedele bu dava içinde itiraz eder; bedel artırımı talep eder.
2. **Görev/yetki**: Kamulaştırma bedel tespiti ve tescil davası asliye hukuk mahkemesinde, taşınmazın bulunduğu yerde görülür (2942 m.10; HMK m.12).
3. **Kamulaştırmasız fiilî el atma**: İdare, kamulaştırma yapmadan taşınmaza fiilen el koyup kamu hizmetine özgülerse malik, bedelinin (tazminat) ödenmesini adli yargıda ister; idarenin haksız fiili niteliğindedir. 2942 sayılı Kanun Geçici m.6 ve ilgili düzenlemeler usulü belirler.
4. **Hukuki el atma (uygulanmayan imar planı)**: Plan taşınmazı kamu hizmetine ayırıp uzun süre kamulaştırmadan bırakırsa, mülkiyet hakkının özüne dokunan bu kısıtlama nedeniyle bedel istenebilir; görev bakımından idari/adli yargı ayrımına dikkat edilir [ilkeler için karararama.yargitay.gov.tr ve karararama.danistay.gov.tr].
5. **İmar işlemine karşı iptal**: Plan, plan değişikliği, ruhsat veya yıkım kararı idari işlemdir; iptali için idari yargıda dava açılır (3194 sayılı Kanun; 2577 sayılı İYUK m.7 süre).
6. **Ara sonuç**: Uyuşmazlığın türü (bedel mi, iptal mi) ve doğru yargı kolu (adli/idari) belirlenir; süreler kontrol edilir.

## Çıktı modülleri
- Bedel artırımı/kamulaştırmasız el atma tazminat dilekçesi iskeleti.
- İmar işlemine karşı iptal davası yönlendirmesi ve İYUK süre notu (m.7).
- Adli/idari yargı ayrımı ve görev-yetki kontrol listesi.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `gayrimenkul-hukuku` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*