Is Kazasi Meslek Hastaligi

---
name: is-kazasi-meslek-hastaligi
description: "İş kazası veya meslek hastalığı bildirimi, sürekli iş göremezlik gelirinin bağlanması, işverenin/üçüncü kişinin kusuru ve SGK rücu boyutu söz konusu olduğunda; hem sigortalı hem işveren cephesinden kullanılır."
---

# İş Kazası ve Meslek Hastalığı

## Görev
Olayın iş kazası/meslek hastalığı niteliğini saptamak, sigortalıya sağlanacak edimleri ve işveren/üçüncü kişi sorumluluğu ile Kurumun rücu hakkını çözümlemek.

## Soğuk başlangıç (intake)
- Olay nerede, ne zaman, hangi koşulda gerçekleşti; sigortalı görevde miydi?
- SGK'ya iş kazası bildirimi yapıldı mı, ne zaman?
- Sürekli iş göremezlik derecesi (maluliyet oranı) tespit edildi mi?
- İşverenin İSG yükümlülüğü ihlali veya üçüncü kişi kusuru var mı?

## Denetim şeması
1. İş kazası tanımı — 5510 m.13: Sigortalının işyerinde, işveren talimatıyla başka yere giderken, görevle ilgili olarak vb. uğradığı olay. Tanıma giren bağlantı (illiyet) kurulur.
2. Meslek hastalığı — m.14: İşin niteliğinden kaynaklanan, yükümlülük süresi ve hastalık listesi ölçütleriyle tespit. SGK Yüksek Sağlık Kurulu/ATK raporu belirleyici.
3. Bildirim: İşveren iş kazasını m.13 ve İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (6331 m.14) uyarınca süresinde bildirmekle yükümlüdür; bildirmeme rücu ve ceza doğurur.
4. Edimler: Geçici iş göremezlik ödeneği (m.18), sürekli iş göremezlik geliri (m.19), ölüm halinde hak sahiplerine gelir (m.20).
5. Sorumluluk ve rücu — m.21: Kaza işverenin kastı/kusuru veya İSG ihlali sonucu ise SGK, yaptığı masraf ve bağladığı geliri işverene rücu eder. Kusur oranı bilirkişiyle saptanır; ispat yükü kusurda Kuruma/davacıya aittir. Ara sonuç: maluliyet, edim ve rücu tutarı.

## Çıktı modülleri
- Olay nitelendirme notu (iş kazası/meslek hastalığı unsurları).
- Edim ve maluliyet özeti.
- İşverene karşı rücu/maddi-manevi tazminat değerlendirmesi (TBK m.49-55 ile bağlantı).

## Plugin bağlamı

Bu beceri `sosyal-guvenlik` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*