Ihale Usulleri Ve Dokuman

---
name: ihale-usulleri-ve-dokuman
description: "Açık/belli istekliler/pazarlık/doğrudan temin usulünün doğru seçilip seçilmediğini ve idari şartname, teknik şartname, sözleşme tasarısı ile zeyilnamelerin hukuka aykırılığını incelemek gerektiğinde kullanılır."
---

# İhale Usulleri ve İhale Dokümanı Denetimi

## Görev
Seçilen ihale usulünün kanuna uygunluğunu ve ihale dokümanının (idari/teknik şartname, sözleşme tasarısı, zeyilname) rekabeti ve eşit muameleyi zedeleyip zedelemediğini denetlemek.

## Soğuk başlangıç (intake)
1. Hangi usul uygulanmış; gerekçesi ihale onay belgesinde nasıl açıklanmış?
2. Teknik şartnamede belirli marka/model/menşe işaret ediliyor mu (m.12)?
3. Yeterlik kriterleri işin niteliğiyle orantılı mı yoksa rekabeti daraltıyor mu?
4. Zeyilname ile esaslı değişiklik yapılıp süre uzatımı verilmiş mi (m.29)?

## Denetim şeması
1. **Usul seçimi:** Açık ihale ve belli istekliler arasında ihale asıldır (m.18-20). Pazarlık (m.21) ve doğrudan temin (m.22) ancak kanunda sayılan hallerle sınırlıdır; gerekçe denetlenir. Doğrudan temin bir ihale usulü değildir, m.5 ilanı/teminat şartı aranmaz ama keyfî kullanım hukuka aykırıdır.
2. **Teknik şartname (m.12):** Rekabeti engelleyecek şekilde belirli marka, patent, menşe, kaynak gösterilemez; zorunluysa "veya dengi" ibaresi aranır. Ölçülebilir, objektif kriter şartı.
3. **İdari şartname/yeterlik:** Yeterlik kriterleri (m.10) işin niteliği ve büyüklüğüyle orantılı olmalı; aşırı/gereksiz kriter rekabet ihlali sayılır.
4. **Zeyilname (m.29):** Dokümanda esaslı değişiklik zeyilname ile ve son teklif gününden makul süre önce yapılır; gerekirse teklif süresi uzatılır. Süre verilmemesi iptal sebebidir.
5. **Ara sonuç:** Dokümana yönelik aykırılık varsa süresi içinde (ihale tarihinden 3 iş günü öncesine kadar doküman içeriğine itiraz) şikâyet yoluna gidilir; süre kaçırılmışsa esas iddia konsorbe olur.

İspat yükü: Doküman aykırılığını iddia eden istekli, somut maddeyi ve rekabete etkisini gösterir; idare orantılılık gerekçesini ortaya koyar.

## Çıktı modülleri
- Usul seçim gerekçesi değerlendirme notu.
- Şartname madde-bazlı aykırılık tablosu (madde / aykırılık / dayanak / öneri).
- Zeyilname/süre uzatımı kontrol listesi.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `kamu-ihale-hukuku` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*