Idari Para Cezalari

---
name: idari-para-cezalari
description: "6331 sayılı Kanun kapsamında uygulanan idari para cezalarının hukukiliğini denetlemek ve sulh ceza hâkimliğine itiraz yolunu kurmak için kullanılır."
---

# İdari Para Cezaları ve İtiraz

## Görev
İş müfettişi denetimi sonucu uygulanan idari para cezalarının dayanağını, usulünü ve miktarını denetlemek; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu çerçevesinde itiraz yolunu kurmak.

## Soğuk başlangıç (intake)
- Ceza hangi yükümlülük ihlaline dayanıyor (6331 m.26 hangi bent); ceza tutanağı ve denetim raporu elde mi?
- Tebliğ tarihi ne; itiraz süresi kaçtı mı (tebliğden itibaren on beş gün)?
- İşyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısı (bazı cezalar bunlara göre/her çalışan başına katlanır)?
- Aynı fiil için tekerrür veya birden çok ceza var mı?

## Denetim şeması
1. **Dayanak (6331 m.26):** Her ceza, ihlal edilen yükümlülük maddesine (m.4, 6, 8, 10, 11, 14, 15, 16, 17, 18, 22 vb.) bağlanır; m.26 bentleri hangi maddeye hangi tutarı öngördüğünü gösterir. Cezanın doğru maddeye dayandığını ve eylemin gerçekten o yükümlülüğü ihlal ettiğini denetle.
2. **Çalışan başına/aylık tekrar:** Bazı cezalar her çalışan için ayrı ve aykırılığın devam ettiği her ay için tekrar uygulanır; bu çarpanların doğru hesaplandığını kontrol et.
3. **Usul denetimi:** Yetkili merci, tutanağın usulü, savunma hakkı, tebligatın usulüne uygunluğu (7201). Usul sakatlığı iptal sebebidir.
4. **İtiraz yolu (5326 m.27-28):** İdari para cezasına karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur; sulh ceza kararına karşı itiraz mercii bir sonraki numaralı sulh ceza hâkimliğidir. Süreyi kaçırmamak esastır.
5. **İspat ve karine:** İdarenin tespitleri aksi ispatlanana kadar esas alınır; işveren uyumunu belgeyle çürütür. **Ara sonuç:** İptal/indirim argümanlarını madde ve usul ekseninde sırala.

## Çıktı modülleri
- Ceza-madde-tutar eşleştirme tablosu.
- Usul ve esas itiraz gerekçeleri listesi.
- Sulh ceza hâkimliği başvuru dilekçesi taslağı.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `is-sagligi-guvenligi` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*