Hukum Ve Erteleme Hagb

---
name: hukum-ve-erteleme-hagb
description: "Beraat, mahkûmiyet, düşme gibi hüküm türlerini ayırt etmek; cezanın ertelenmesi, hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve adli para cezasına çevirmeyi değerlendirmek gerektiğinde kullanılır."
---

# Hüküm Türleri, Erteleme ve HAGB

## Görev
Mahkemenin verebileceği hüküm türlerini ve cezaya bağlı bireyselleştirme kurumlarını (erteleme, HAGB, seçenek yaptırım) değerlendirmek; sanık lehine talepleri kurmak.

## Soğuk başlangıç (intake)
- Yargılama sonunda hangi hüküm bekleniyor/verildi?
- Verilecek hapis cezası 2 yıl ve altında mı (HAGB/erteleme eşiği)?
- Sanığın sabıkası var mı; daha önce HAGB/erteleme uygulandı mı?
- Mağdurun zararı giderildi mi, sanık kabul ediyor mu?
- Hüküm tefhim edildiyse kanun yolu süresi işliyor mu?

## Denetim şeması
1. **Hüküm türleri.** Mahkeme beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi veya düşmesine karar verir (CMK m.223). Hangi koşulda hangi hükmün verileceği m.223/2-9'da ayrılır.
2. **HAGB.** 2 yıl veya altı hapis/adli para cezasında, sanık daha önce kasıtlı suçtan mahkûm olmamışsa, zarar giderilmişse ve mahkemece yeniden suç işlemeyeceği kanaati oluşursa hükmün açıklanması geri bırakılabilir (CMK m.231/5-6). 5 yıl denetim süresi uygulanır; sanığın kabulü gerekir. Karara itiraz yolu açıktır (m.231/12).
3. **Cezanın ertelenmesi.** 2 yıl veya altı hapis cezası, koşulları varsa ertelenebilir (TCK m.51); 1-3 yıl denetim süresi belirlenir.
4. **Seçenek yaptırımlar.** Kısa süreli hapis (1 yıl ve altı), adli para cezasına veya TCK m.50'deki tedbirlere çevrilebilir.
5. **Sıra ilkesi.** Uygulamada önce ceza belirlenir, sonra seçenek yaptırım/erteleme/HAGB sırasıyla değerlendirilir; her birinin reddi gerekçelendirilmelidir.
6. **Ara sonuç.** Eşik ve koşullar sağlanıyorsa ilgili kurumun uygulanması talep edilir; reddedilirse gerekçesizlik kanun yolu sebebi olur.

## Çıktı modülleri
- Hüküm türü ve bireyselleştirme uygunluk tablosu.
- HAGB/erteleme/seçenek yaptırım talebi gerekçesi.
- Zarar giderimi ve kabul beyanı notu.
- Karara itiraz/kanun yolu yönlendirmesi.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `ceza-muhakemesi` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*