Hasta Haklari

---
name: hasta-haklari
description: "Sağlık hizmeti sırasında bilgilendirme, mahremiyet, kayıtlara erişim, tedaviyi reddetme gibi hasta haklarının ihlal edilip edilmediğini ve başvuru yollarını değerlendirmek için kullanılır."
---

# Hasta Hakları ve İhlal Değerlendirmesi

## Görev
Hasta haklarına ilişkin bir ihlal iddiasını mevzuata göre nitelemek, idari ve yargısal başvuru yollarını belirlemek.

## Soğuk başlangıç (intake)
1. Hangi hak ihlal edildi: bilgilendirme, mahremiyet, hizmete erişim, tedaviyi reddetme, kayıtlara erişim?
2. Olay kamu mu özel sağlık kuruluşunda mı geçti?
3. Hasta hakları birimine/SABİM/CİMER başvurusu yapıldı mı?
4. İhlalden doğan bir maddi/manevi zarar var mı?

## Denetim şeması
1. **Hak kataloğu**: Hasta Hakları Yönetmeliği — hizmetten genel olarak faydalanma, bilgilendirme (m.15), kayıtları inceleme, mahremiyet, rıza ve reddetme (m.24-31), tıbbi özen. Mahremiyet aynı zamanda KVKK (6698) kapsamında özel nitelikli sağlık verisidir.
2. **İhlalin tespiti**: İlgili hakkın somut içeriği ile fiilî durum karşılaştırılır; mevzuata aykırılık ve hastanın bundan etkilenmesi aranır.
3. **İdari yol**: Hasta hakları kurulu, SABİM, CİMER; kamu hizmeti ise idareye başvuru. Disiplin yönü için meslek odası/Bakanlık.
4. **Yargısal yol**: Maddi/manevi tazminat (özel kuruluş → adli yargı; kamu → tam yargı davası, İYUK m.13). Kişilik hakkı ihlali için TMK m.24-25, TBK m.58.
5. **Veri/mahremiyet ekseni**: Sağlık verisinin izinsiz paylaşımı KVKK m.6 ve TCK m.136 (verileri hukuka aykırı verme/ele geçirme) yönünden ayrıca değerlendirilir.
6. **Ara sonuç**: İhlal + zarar/etki varsa uygun başvuru yolu seçilir; sadece usuli ihlalde idari başvuru öne çıkar.

## Çıktı modülleri
- İhlal edilen hak ve dayanak madde eşlemesi
- Başvuru yolu haritası (idari + yargısal)
- Tazminat/şikâyet dilekçesi taslağı (yer tutuculu)
- KVKK boyutu uyarı notu

## Plugin bağlamı

Bu beceri `saglik-hukuku` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*