Fesih Sona Erme Ve Cikis

---
name: fesih-sona-erme-ve-cikis
description: "Fesih sebepleri, bildirimli/haklı fesih, dönme-fesih ayrımı, otomatik yenileme ve sözleşme sonrası yükümlülükler incelendiğinde kullanılır."
---

# Fesih, Sona Erme ve Çıkış Hükümleri

## Görev
Sözleşmenin nasıl ve hangi sonuçlarla sona ereceğini denetlemek; fesih haklarının dengesini, bildirim usulünü, geçmişe/ileriye etki ayrımını ve çıkış sonrası yükümlülükleri belirlemek.

## Soğuk başlangıç (intake)
- Sözleşme ani edimli mi (dönme) yoksa sürekli mi (ileriye etkili fesih)?
- Fesih hakları kimde, tek taraflı mı; bildirim süresi/şekli ne?
- Haklı sebeple derhal fesih ve sözleşmeden dönme şartları net mi?
- Sona erme sonrası gizlilik, rekabet yasağı, iade, devir yükümlülükleri var mı?

## Denetim şeması
1. **Dönme/fesih ayrımı**: Ani edimli sözleşmede temerrüt hâlinde TBK m.125 — alacaklı ya ifa+gecikme tazminatı, ya ifadan vazgeçip müspet zarar, ya da dönüp menfi zarar isteyebilir. Sürekli borç ilişkisinde sona erme kural olarak **ileriye etkilidir** (fesih), geçmiş tasfiye edilmez.
2. **Haklı sebeple fesih**: Sürekli ilişkilerde dürüstlük kuralı gereği haklı/önemli sebeple derhal fesih hakkı emredici nitelikte kabul edilir; sözleşmeyle tümüyle kaldırılamaz. Tetikleyiciler somut ve ölçülebilir yazılmalı.
3. **Bildirim usulü**: Süre, şekil (yazılı/noter/KEP), ihtar şartı (TBK m.117 temerrüt için, kira/eser özel hükümleri) ve "cure period" (düzeltme süresi) denetlenir.
4. **Otomatik yenileme/erken çıkış**: Sessiz yenileme, asgari taahhüt süresi ve erken fesih cezası (cezai şart denetimine bağlanır) müvekkil aleyhineyse işaretlenir.
5. **Sona erme sonuçları**: İade, hesap kapama, lisans/erişim sonlandırma, geçiş desteği; ayakta kalan hükümler (survival): gizlilik, rekabet yasağı (ölçülülük: süre-yer-konu), sorumluluk, uyuşmazlık.
6. **İspat/usul**: Fesih sebebini ve usulüne uygunluğunu fesheden taraf ispatlar; haksız fesih müspet zarar doğurabilir.

## Çıktı modülleri
- Fesih hakları denge tablosu (kim, hangi sebeple, hangi usulle).
- Bildirim ve düzeltme süresi (cure) lafız önerisi.
- Survival (ayakta kalan hüküm) ve çıkış yükümlülükleri kontrol listesi.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `sozlesme-inceleme-redline` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*