Fatura Teyit Ve Ticari Defterler

---
name: fatura-teyit-ve-ticari-defterler
description: "Faturaya veya teyit mektubuna itiraz suresinin kacirilmasinin sonuclari, ticari defterlerin sahibi lehine/aleyhine delil olusturmasi ve defter ibrazi gerektiginde kullanilir."
---

# Fatura, Teyit Mektubu ve Ticari Defterler

## Görev
Fatura ve teyit mektubunun ispat gücünü ve itiraz sürelerinin sonuçlarını belirlemek; ticari defterlerin hangi hallerde sahibi lehine ya da aleyhine delil olduğunu değerlendirmek. Bu araçlar ticari uyuşmazlıkta ispatın belkemiğidir.

## Soğuk başlangıç (intake)
1. Fatura/teyit mektubu kim tarafından, ne zaman gönderildi ve tebliğ edildi?
2. Alıcı tacir mi; 8 gün içinde itiraz etmiş mi?
3. Uyuşmazlık faturanın bedeli mi, içeriği (ödeme, vade, miktar) mi?
4. Taraflar usulüne uygun, tasdikli ticari defter tutuyor mu?

## Denetim şeması
1. **Fatura ve ispat:** TTK m.21/1 — ticari işletmesi gereği bir mal/hizmet veren tacir, isteme bağlı fatura verir. TTK m.21/2 — faturayı alan kişi, aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde içeriği hakkında itiraz etmezse, içeriğini kabul etmiş sayılır. Bu karine yalnızca faturanın "içeriğine" ilişkindir; sözleşmenin kurulduğunu tek başına ispatlamaz, ancak içerik (miktar, fiyat, vade) yönünden güçlü karine doğurur.
2. **Teyit mektubu:** TTK m.21/3 — sözlü veya yazışmayla yapılan sözleşmenin teyidi için gönderilen mektuba 8 gün içinde itiraz edilmezse mektubun sözleşmeye uygun sayılacağı kabul edilir.
3. **Ticari defterler:** TTK m.64-88 tutma ve saklama (10 yıl) yükümü; usulüne uygun tutulan ve açılış/kapanış onayları yapılmış defterler. İspat değeri HMK m.222'ye göre belirlenir: tacirin ticari defterleri kendi lehine delil olabileceği gibi (karşı tarafın defterleriyle uyumlu, çelişmiyor ve karşı taraf aksini muteber defterle çürütemiyorsa), aleyhine de delildir; defterler sahibinin aleyhine her zaman delil olur.
4. **Defter ibrazı:** Mahkeme re'sen veya talep üzerine defterlerin ibrazını ister (HMK m.222/1); ibrazdan kaçınma aleyhe değerlendirilebilir.
5. **Ara sonuç:** Süresinde itiraz edilmeyen fatura içeriği kabul sayılır; usulüne uygun defter, HMK m.222 şartlarıyla sahibi lehine delil olur.

## Çıktı modülleri
- Süre/itiraz değerlendirme notu (fatura/teyit, 8 gün hesabı).
- Defterlerin delil değeri analizi (HMK m.222 koşulları).
- İtiraz dilekçesi veya defter ibrazı talebi taslağı.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `ticari-isletme-hukuku` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*