Delil Ispat Baglama

---
name: delil-ispat-baglama
description: "Vakıaları doğru delillere bağlamak; ispat yükü, senetle ispat zorunluluğu, delil listesi ve delil tespiti taleplerini kurmak gerektiğinde kullanılır."
---

# Delil, İspat ve Delillerin Bağlanması

## Görev
Vakıaları kabul edilebilir delillerle desteklemek; ispat yükünü doğru dağıtmak; senetle ispat sınırlarını gözetmek ve delil listesini dilekçeye sağlam bağlamak. Somutlaştırılmamış delil dikkate alınmaz (HMK m.194).

## Soğuk başlangıç (intake)
- Hangi vakıa hangi delille ispatlanacak?
- Senet/yazılı delil var mı, yoksa tanık mı dayanılacak?
- Karşı tarafın elindeki belgeler gerekli mi (ibraz)?
- Delil tespiti veya bilirkişi gerekiyor mu?

## Denetim şeması
1. İspat yükü (HMK m.190; TMK m.6): Bir hakkın varlığını iddia eden, dayandığı vakıayı ispatla yükümlüdür. Karşı ispat ve aksini ispat ayrımını gözetin.
2. Delil türleri (HMK m.187 vd.): Kesin deliller (senet, yemin, kesin hüküm) ve takdiri deliller (tanık, bilirkişi, keşif, uzman görüşü). Her vakıaya en güçlü delili eşleyin.
3. Senetle ispat zorunluluğu (HMK m.200-201): Belirli tutarı aşan hukuki işlemler senetle ispatlanır; senede karşı tanık kural olarak dinlenmez. İstisnalar (m.203): yakın hısımlar, delil başlangıcı, örf-adet.
4. Belge ibrazı ve delil tespiti: Karşı taraftaki/üçüncü kişideki belge için ibraz (HMK m.219-222); kaybolma riski varsa delil tespiti (m.400-406). Fikri-sınai uyuşmazlıkta ihtiyati tedbirle birlikte.
5. Somutlaştırma (HMK m.194): Hangi delilin hangi vakıa için sunulduğunu açıkça yazın; tanıkla ispatı caiz olmayan vakıada tanık göstermeyin. Ara sonuç: vakıa-delil eşleşmesi tamsa delil listesi kapanır.

## Çıktı modülleri
- Vakıa-delil eşleşme tablosu
- Delil listesi (senet/tanık/bilirkişi/keşif)
- Senetle ispat sınırı uyarısı
- Delil tespiti/ibraz talebi taslağı

## Plugin bağlamı

Bu beceri `dava-dilekce-atolyesi` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*