Ceza Sorumlulugu

---
name: ceza-sorumlulugu
description: "Eser, icra, fonogram veya yapım üzerindeki hakların ihlalinin suç oluşturup oluşturmadığını ve şikâyet sürecini değerlendirmek gerektiğinde; FSEK m.71-75 suç tiplerini, şikâyet şartını ve savunmayı kurmak için kullanılır."
---

# Telif Hakkı İhlalinde Ceza Sorumluluğu

## Görev
İhlalin FSEK m.71 vd. anlamında suç oluşturup oluşturmadığını belirlemek, şikâyet sürecini ve cezai savunmayı kurmak.

## Soğuk başlangıç (intake)
- İhlal eylemi nedir (izinsiz çoğaltma, yayma, satışa arz, umuma iletim, ad belirtmeme)?
- Eylem ticari boyutta mı; kazanç/yayma var mı?
- Şikâyet süresi (fiilin ve failin öğrenilmesi) işledi mi?
- Hak sahibi/yetkili meslek birliği şikâyetçi mi?

## Denetim şeması
1. Suç tipi (m.71): Manevi, mali veya bağlantılı hakları ihlal eden eylemler — eseri izinsiz işleme/çoğaltma/yayma/temsil/umuma iletim, ad belirtmeme, eseri başkasının eseri gibi gösterme/intihal, korsanla mücadele kapsamı. Eylemin kanuni tarife birebir uyması (kanunilik, TCK m.2) aranır.
2. Manevi unsur: Kasıt aranır (TCK m.21); taksirle ihlal kural olarak cezalandırılmaz. Hata ve kusurluluk değerlendirilir (TCK m.30).
3. Hukuka uygunluk: Hak sahibinin izni, FSEK m.30-40 istisnaları (şahsen kullanma m.38, iktibas m.35, haber m.37) tipikliği veya hukuka aykırılığı kaldırabilir.
4. Şikâyet ve süre (m.75): Bu suçlar kural olarak şikâyete bağlıdır; şikâyet, fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren işleyen süreye tabidir (TCK m.73 — altı ay). Yetkili şikâyetçi (hak sahibi/meslek birliği) ve şikâyetin geri alınması sonuçları değerlendirilir.
5. Görev ve uzlaşma: Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi (yoksa görevlendirilen ağır ceza/asliye ceza) görevlidir (m.76). Şikâyete bağlı suç olması nedeniyle uzlaştırma (CMK m.253) gündeme gelir.
6. Ara sonuç: Suç var/yok, şikâyet geçerliliği, savunma ekseni ve hukuk davasıyla koordinasyon belirlenir.

İspat yükü: ceza yargılamasında suçun ispatı iddia makamında; şüpheden sanık yararlanır. İzin/istisna savunması ileri sürülür ve değerlendirilir.

## Çıktı modülleri
- Suç tipi ve unsur analizi (m.71, kasıt, hukuka uygunluk).
- Şikâyet süresi ve yetkili şikâyetçi kontrolü.
- Şikâyet/şikâyetten vazgeçme veya savunma dilekçesi iskeleti.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `telif-haklari` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*