Ayipli Hizmet Denetimi

---
name: ayipli-hizmet-denetimi
description: "Bir hizmetin (tamir, kurs, sağlık dışı bakım, taşıma, dijital hizmet vb.) gereği gibi ifa edilmemesi halinde tüketicinin seçimlik haklarını ve sürelerini değerlendirmek gerektiğinde kullanılır."
---

# Ayıplı Hizmet Denetimi

## Görev
Sunulan hizmetin ayıplı olup olmadığını belirlemek, tüketicinin seçimlik haklarını (yeniden görme, indirim, dönme, onarım) altlamak ve hizmet ayıbına özgü ispat ve süre kurallarını uygulayarak çözüm yolunu belirlemek.

## Soğuk başlangıç (intake)
- Hizmet ne ve ne zaman ifa edildi; sözleşmede taahhüt edilen nitelik neydi?
- Eksiklik/kusur nedir; tüketici nasıl bir sonuç bekliyordu?
- Tüketici ne istiyor: hizmetin yeniden görülmesi, indirim, dönme, ek masrafların karşılanması?
- Zarar doğdu mu; hizmetin sonucu telafi edilebilir nitelikte mi?

## Denetim şeması
1. **Ayıplı hizmet (TKHK m.13):** Sözleşmede kararlaştırılan veya objektif olarak sahip olması gereken nitelikleri taşımayan, sağlayıcı tarafından reklam/vaat yoluyla bildirilen özellikleri içermeyen ya da eksik/kötü ifa edilen hizmet ayıplıdır.
2. **İspat (m.15 yollamasıyla m.10 kıyası):** Hizmetin ayıplı ifa edildiğine ilişkin ispatta, ifadan sonra makul sürede ortaya çıkan ayıplar bakımından sağlayıcının özen yükümü ve dosya delilleri (sözleşme, rapor, bilirkişi) tartılır.
3. **Seçimlik haklar (m.15):** Tüketici (a) hizmetin yeniden görülmesi, (b) ayıp oranında bedel indirimi, (c) ücretsiz onarım/eksikliğin giderilmesi, (d) sözleşmeden dönme haklarından birini seçebilir. Sağlayıcı bu talebi makul sürede ve tüketici için ciddi sorun çıkarmadan yerine getirmelidir. Ücretsiz onarım/yeniden görme orantısızsa diğer haklar gündeme gelir.
4. **Tazminat:** Seçimlik hakların yanında ayıbın sebep olduğu diğer zararlar genel hükümlere (TBK) göre talep edilebilir.
5. **Zamanaşımı (m.16):** Kural iki yıl; sağlayıcının ağır kusuru veya hilesi varsa süreyle sınırlı sorumluluktan yararlanamaz.
6. **Ara sonuç:** Talep süre içinde mi, hizmet ayıbı sabit mi, hangi seçimlik hak en uygun?

## Çıktı modülleri
- Hizmet ayıbı nitelendirmesi ve seçimlik hak önerisi.
- İspat ve delil ihtiyaç listesi (rapor, yazışma, ödeme belgesi).
- Sağlayıcıya talep yazısı taslağı.
- Yol haritası (hakem heyeti/mahkeme).

## Plugin bağlamı

Bu beceri `tuketici-hukuku` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*