Asiri Dusuk Teklif

---
name: asiri-dusuk-teklif
description: "Teklifin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi, açıklama istenmesi veya açıklamanın yetersiz görülerek reddi tartışıldığında kullanılacak özel değerlendirme becerisidir."
---

# Aşırı Düşük Teklif Sorgulaması

## Görev
Bir teklifin aşırı düşük sayılarak açıklama istenmesi sürecinin ve açıklamanın kabul/reddinin hukuka uygunluğunu denetlemek; istekli adına savunulabilir açıklama stratejisi kurmak.

## Soğuk başlangıç (intake)
1. İhale türü nedir; aşırı düşük sınır değer/sorgulama nasıl hesaplandı?
2. İdare yazılı açıklama istedi mi, talep edilen hangi bileşenler için?
3. Açıklamaya hangi belgeler sunuldu (maliyet, fiyat teklifi, analiz)?
4. Açıklama hangi gerekçeyle reddedildi?

## Denetim şeması
1. **Tespit (m.38):** Diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre aşırı düşük görünen teklifler reddedilmeden önce yazılı açıklama istenir; idare doğrudan reddedemez, sorgulama zorunludur.
2. **Açıklama konuları:** İmalat sürecinin/hizmetin ekonomikliği, seçilen teknik çözümler, istisnaî elverişli koşullar, teklif edilen işin özgünlüğü gibi unsurlar belgelenir. Yapım/hizmet ihalelerinde önemli maliyet bileşenleri ve sınır değer Kamu İhale Genel Tebliği'ndeki yönteme göre değerlendirilir.
3. **Belgelendirme:** Açıklamanın üçüncü kişilerden alınan proforma/fiyat teklifi, kamu kurumu fiyatları, kendi üretim maliyeti gibi tevsik edici belgelere dayanması gerekir; mevzuata uygun analiz formatı aranır.
4. **Değerlendirme:** Açıklama yeterliyse teklif geçerli kabul edilir; yetersiz/dayanaksızsa reddedilir. İdarenin değerlendirmesi gerekçeli olmalı, soyut ret iptal sebebidir.
5. **Ara sonuç:** Aşırı düşük açıklamasının reddi/kabulü kesinleşen karar bildirimiyle birlikte şikâyet-itirazen şikâyet konusu yapılır. Tebliğdeki güncel hesap yöntemi `[güncel Tebliğ doğrulanacak]` teyit edilir.

İspat yükü: Açıklamayı sunan istekli, fiyatın gerçekçiliğini belgelerle ispatlar; idare reddi somut analizle gerekçelendirir.

## Çıktı modülleri
- Sınır değer/sorgulama hesap kontrolü.
- Maliyet bileşeni bazlı açıklama taslağı iskeleti.
- Ret gerekçesi yeterlilik değerlendirmesi.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `kamu-ihale-hukuku` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*