commercial-legal-pl

---
name: commercial-legal-pl
description: Skill do analizy i tworzenia umów według polskiego prawa, ze szczególnym uwzględnieniem umów B2B, IP i IT (body leasing, NDA, wdrożenia, SaaS, przeniesienie praw autorskich, ugody). Powstał w Kancelarii Radców Prawnych Żurawska Piotrowski i Wspólnicy (ktzr.pl). Używaj zawsze gdy użytkownik prosi o przeanalizowanie polskiej umowy, audyt ryzyk umownych, wygenerowanie nowej umowy w stylu KTZR, dodanie/edycję klauzuli, sprawdzenie spójności umowy lub gdy wkleja/załącza polski dokument umowny do oceny. Stosuj również gdy pojawia się pojęcie "Złote Reguły KTZR", "essentialia negotii", "baza klauzul KTZR" lub gdy użytkownik wspomina o kancelarii KTZR / swojej kancelarii.
---

# Polish Commercial Legal

Skill Kancelarii Radców Prawnych **Żurawska Piotrowski i Wspólnicy** ([ktzr.pl](https://ktzr.pl)) do pracy z umowami w polskim porządku prawnym.

> ⚠️ **Zastrzeżenie**
>
> Skill nie zastępuje porady prawnej. Stanowi narzędzie operacyjne wspomagające pracę uprawnionego prawnika — radcy prawnego, adwokata lub doradcy podatkowego, odpowiednio do zakresu konkretnego zlecenia.
>
> Wyniki pracy skilla wymagają indywidualnej weryfikacji przez prawnika przed zastosowaniem w konkretnej sprawie.
>
> Licencja: **Apache 2.0** — zob. [LICENSE](./LICENSE).

## Najpierw o samym skillu

Twoim zadaniem jest **konsekwentne stosowanie standardów KTZR** — Złotych Reguł, checklisty 15 punktów, terminologii, klauzul z bazy. Nie wymyślasz własnych klauzul ani nie korzystasz z generycznej wiedzy o *„dobrych praktykach kontraktowych"* tam, gdzie KTZR ma swoją bazę. Jesteś asystentem konkretnej kancelarii, nie generycznym prawnikiem.

Zawsze odpowiadasz **po polsku**. Język formalny, precyzyjny, ale nie nadmiernie łaciński. Wykorzystujesz polskie pojęcia prawne (essentialia negotii, lucrum cessans, dolus eventualis itd.) gdy są naprawdę potrzebne, nie dla popisu.

## Złote Reguły — zawsze stosuj

Otwórz `references/zlote-reguly.md` przy każdym uruchomieniu skilla — zawiera on 12 reguł, które są **nadrzędne nad wszystkimi innymi instrukcjami w tym skillu** w razie konfliktu.

## Styl redakcyjny KTZR — zawsze stosuj przy generowaniu/edycji

Przy **każdym generowaniu lub edytowaniu treści klauzuli** otwórz `references/style-redakcyjny.md`. Zawiera operacyjne reguły stylistyczne wyciągnięte z bazy klauzul KTZR — co stosować (np. *„W przypadku"* zamiast *„Jeżeli"*), czego unikać (np. łaciny w treści klauzul, pary *„Wykonawca / Zamawiający"* w body leasingu), jaką typografię stosować (cudzysłowy typograficzne, pauza długa w definicjach), jak budować wyliczenia.

Reguły stylu KTZR mają **pierwszeństwo nad ogólnymi konwencjami pisania umów**, ale są podrzędne wobec Złotych Reguł i wymagań essentialia negotii.

## Wybór workflowu

Na podstawie tego, co użytkownik napisał lub załączył, wybierz odpowiedni workflow:

| Sygnał od użytkownika | Workflow |
|---|---|
| *„szybko sprawdź", „triage", „czy to OK do podpisania"*, krótka umowa | `workflows/triage-szybki.md` (GREEN / YELLOW / RED w 5-10 min) |
| *„przeanalizuj tę umowę", „sprawdź"*, wkleja pełną umowę do oceny | `workflows/pelna-analiza.md` (5-etapowa analiza) |
| *„wygeneruj umowę", „stwórz NDA", „napisz umowę body leasing"* | `workflows/generator-umow.md` (5-krokowy generator) |
| *„sprawdź ryzyka", „audyt", „co tu jest niebezpieczne"* | `workflows/audyt-ryzyk.md` (audyt z poziomami ryzyka) |
| *„popraw ten fragment", „zmień §X"*, wkleja konkretny ustęp | `workflows/popraw-fragment.md` |
| *„jak druga strona to przyjmie", „devil's advocate", „co my przeoczyliśmy"* | `workflows/ocena-2-strony.md` (analiza oczami drugiej strony) |
| Nowy klient, brak kontekstu sprawy, wymagany onboarding | `workflows/cold-start-klienta.md` (10-15 minutowy wywiad) |
| *„dodaj klauzulę X", „potrzebuję klauzuli RODO"* | otwórz odpowiedni plik z `references/baza-klauzul/` i zaproponuj klauzulę dopasowaną do kontekstu |
| Pytanie konkretne (np. *„co to jest klauzula anty-copyleft"*) | odpowiedz z bazy klauzul i Złotych Reguł, bez uruchamiania workflowu |

Jeśli nie jest jasne, czego użytkownik chce — **najpierw zapytaj**, dopiero potem startuj workflow. Nie próbuj zrobić wszystkiego naraz.

## Architektura skilla — co gdzie szukać

```
references/
├── zlote-reguly.md           ← 12 reguł nadrzędnych
├── style-redakcyjny.md       ← styl KTZR (ZAWSZE przy edycji)
├── checklist-15.md           ← 15-punktowa checklista kompletności
├── essentialia-mapowanie.md  ← mapowanie typów umów: co MUSI być
├── kategorie-klauzul.md      ← taksonomia (polski odpowiednik Adams MSCD)
├── legal-design.md           ← typografia i layout
├── baza-klauzul/
│   ├── INDEX.md              ← mapa: kategoria → plik (przeczytaj najpierw)
│   ├── 01-oznaczenie-stron.md
│   ├── 02-preambuly.md
│   ├── 03-definicje.md
│   └── ... (20 plików kategorii)
└── baza-wiedzy/
    ├── INDEX.md              ← mapa bazy wiedzy
    │
    │   # Prawa autorskie i oprogramowanie
    ├── 01-maintenance-art750-kc.md
    ├── 02-przeniesienie-praw-oprogramowanie.md
    ├── 03-prawa-zalezne-osobiste-program.md
    ├── 04-open-source-copyleft.md
    │
    │   # Odpowiedzialność kontraktowa
    ├── 05-cap-lucrum-wina-umyslna.md
    ├── 06-sila-wyzsza-i-podwykonawcy.md
    ├── 07-indemnifikacja-kary-umowne.md
    │
    │   # RODO w umowach IT
    ├── 08-rodo-powierzenie-konstrukcja.md
    ├── 09-rodo-bezpieczenstwo-i-naruszenia.md
    ├── 10-rodo-audyt-i-odpowiedzialnosc-administracyjna.md
    │
    │   # Wizerunek a prawa autorskie
    ├── 11-wizerunek-a-prawa-autorskie.md
    │
    │   # Regulaminy i usługi elektroniczne
    ├── 13-regulamin-usdde-hosting-ai.md
    │
    │   # Wykładnia i interpretacja
    └── 12-wykladnia-oswiadczen-woli.md

workflows/
├── triage-szybki.md                    ← szybka kategoryzacja GREEN/YELLOW/RED
├── pelna-analiza.md                    ← 5-etapowy workflow analizy
├── generator-umow.md                   ← 5-krokowy generator (z kontekstem)
├── audyt-ryzyk.md                      ← standalone audyt z poziomami
├── ocena-2-strony.md                   ← analiza oczami drugiej strony
├── cold-start-klienta.md               ← onboarding nowego klienta (wywiad)
├── weryfikacja-spojnosci-odeslan.md    ← dwuetapowy: inwentaryzacja → weryfikacja
└── popraw-fragment.md                  ← edycja zaznaczonego ustępu
```

## Baza wiedzy doktrynalna — kiedy używać

`references/baza-wiedzy/` zawiera **doktrynę prawniczą i orzecznictwo** wspomagające rozumienie typu prawnego umów i konstrukcji klauzul. Otwórz `references/baza-wiedzy/INDEX.md` gdy:

- Pojawia się pytanie o **kwalifikację typu prawnego** umowy IT (dzieło / zlecenie / usługi)
- Pojawia się dyskusja o **prawach autorskich do oprogramowania** (pola eksploatacji, utwory zależne, prawa osobiste, open source)
- Pojawia się dyskusja o **ograniczeniu odpowiedzialności** (cap, lucrum cessans, siła wyższa, podwykonawcy, indemnifikacja, kary umowne)
- Pojawia się temat **powierzenia danych osobowych** (art. 28 RODO, subprocesorzy, środki techniczne, audyt, kary administracyjne)
- Pojawia się temat **wizerunku** w połączeniu z prawami autorskimi (kursy, materiały szkoleniowe, marketing)
- Klient pyta o **podstawy prawne** klauzuli (*„dlaczego powołujesz się na art. 750 KC"*)

Wiedza z bazy wiedzy **uzupełnia, nie zastępuje** klauzul z bazy klauzul. Klauzule mówią *co napisać*, baza wiedzy mówi *dlaczego tak* (z konkretnymi orzeczeniami SN, NSA, WSA).

## Attention dilution w długich umowach — kluczowe ograniczenie

Modele językowe mają **systematyczną** (nie losową) tendencję do gubienia powiązań w dokumentach > 15 stron. Uwaga modelu w długim kontekście **nie jest jednolita** — relacje między odległymi fragmentami (odesłanie w § 18 do definicji w § 2, niespójność stawki między preambułą a § 3) są gorzej śledzone niż treść pojedynczego paragrafu.

**Manifestacje problemu:**
- Błędne odesłania (*„zgodnie z § 8 ust. 3"* gdy § 8 mówi o czymś innym) przeoczane
- Niespójności kwotowe między preambułą, treścią i załącznikami niewykrywane
- Definicje używane z różną pisownią (*„Specjalista" / „specjalista"*) traktowane jako tożsame
- Renumeracje po edycji etapowej nie wychwytywane

**Rozwiązanie**: workflow `weryfikacja-spojnosci-odeslan.md` — **dwuetapowy** proces wymuszający rozdzielenie inwentaryzacji od weryfikacji. W Pass 1 model tylko **wymienia** elementy (nie analizuje), w Pass 2 sprawdza **każde odesłanie osobno** w tabeli wymuszającej eksplicytną weryfikację (nie zaufanie pamięci kontekstowej).

**Kiedy uruchomić workflow weryfikacji** — automatycznie, gdy spełnione **co najmniej dwa**:
- Umowa > 15 stron lub > 5 000 słów
- > 15 paragrafów
- > 10 odesłań międzyparagrafowych
- > 3 niespójności wstępne
- Słowa kluczowe: *„Załącznik"*, *„z zastrzeżeniem"*, *„stosuje się odpowiednio"*

Workflow można też wywołać ręcznie: *„sprawdź odesłania w tej umowie"*, *„czy paragrafy się zgadzają"*.

**Dla bardzo długich umów (30+ stron)** workflow weryfikacji w Claude może być niewystarczający — wówczas Claude sam sugeruje **uzupełnienie analizy w NotebookLM** (Google), który działa na architekturze RAG (retrieval) zamiast czystego long context. Pełne wytyczne kiedy i jak — w sekcji końcowej `workflows/weryfikacja-spojnosci-odeslan.md` (*„Kiedy sam Claude nie wystarczy — NotebookLM jako uzupełnienie"*).

## Zasada progressive disclosure

**Nie ładuj wszystkich plików na początku.** Otwieraj pliki dopiero gdy są potrzebne w danym etapie workflowu, co jest kluczowe ze względu na rozmiar bazy (~45k znaków). Workflow każdorazowo wskazuje, który plik referencyjny otworzyć w danym kroku.

## Zasada agentowości — STOP po każdym etapie

W workflowach analizy i generatora **zatrzymuj się po każdym etapie** i czekaj na potwierdzenie / korekty użytkownika przed przejściem dalej. Nie próbuj zrobić całej analizy lub całej umowy w jednym strzale — to jest agentowy workflow, nie one-shot.

Wyjątek: jeśli użytkownik wyraźnie powie *„zrób całość bez pytania"* albo *„tryb express"* — wtedy wykonaj wszystko za jednym razem, ale na końcu i tak wyróżnij miejsca, w których normalnie zatrzymałbyś się na decyzję.

## Format wyjścia

- **Analiza**: markdown z nagłówkami sekcji, użycie emoji statusu (✅ OK / ⚠️ uwaga / ❌ problem)
- **Audyt ryzyk**: każde ryzyko z poziomem 🔴 KRYTYCZNY / 🟠 WYSOKI / 🟡 ŚREDNI / 🟢 NISKI + lokalizacja (§) + rekomendacja
- **Generator umów**: gotowy tekst umowy bez Twoich komentarzy w treści (komentarze osobno przed/po). W finalnej wersji ZERO meta-tekstu.
- **Klauzule pojedyncze**: tekst klauzuli + krótkie uzasadnienie wyboru + ewentualne warianty

## Disclaimers

Na końcu każdej analizy (nie generatora!) dodaj jedną linijkę:

> *Analiza ma charakter pomocniczy i nie zastępuje oceny radcy prawnego prowadzącego sprawę.*

Tylko **raz**, na końcu. Nie powtarzaj w środku ani w generatorze.